Πώς να συμπεριφέρεστε κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης

Εάν ξεκινήσει καταιγίδα σκόνης στη Βόρεια Κύπρο, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να παραμείνετε σε εσωτερικούς χώρους, να κλείσετε παράθυρα και πόρτες, να ενεργοποιήσετε τον κλιματισμό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας και — εφόσον είναι δυνατό — να χρησιμοποιήσετε καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA. Σε εξωτερικούς χώρους προστατέψτε το αναπνευστικό σας σύστημα με μάσκα/αναπνευστήρα (π.χ. FFP2/KN95), αποφύγετε την άσκηση και τις μακρινές βόλτες. Κατά την οδήγηση μειώστε ταχύτητα, ανάψτε τα αλάρμ και, σε περίπτωση χαμηλής ορατότητας, σταματήστε σε ασφαλές σημείο. Σε περίπτωση έντονης δύσπνοιας, συριγμού ή αιφνίδιας επιδείνωσης της κατάστασης, επικοινωνήστε με τις ιατρικές υπηρεσίες: 112.

Οι καταιγίδες σκόνης στη Βόρεια Κύπρο δεν είναι σπάνιες, αν και είναι κάπως λιγότερο έντονες σε σύγκριση με τη Δημοκρατία της Κύπρου.

Παρακάτω παρατίθενται ορισμένες συστάσεις για την ασφάλεια κατά τη διάρκεια αυτού του φαινομένου.

• Προέλευση των καταιγίδων σκόνης στη Βόρεια Κύπρο
• Κίνδυνοι για την υγεία που σχετίζονται με τις καταιγίδες σκόνης
• Συστάσεις κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης
• Συχνές ερωτήσεις για τις καταιγίδες σκόνης

Προέλευση των καταιγίδων σκόνης στη Βόρεια Κύπρο

Η γεωγραφική θέση του νησιού το καθιστά ευάλωτο: η Βόρεια Κύπρος βιώνει καταιγίδες σκόνης κυρίως λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας με τη Σαχάρα στη Βόρεια Αφρική, αν και κατά καιρούς είναι δυνατή και η μεταφορά σκόνης από ανατολικές ερήμους.

Οι καταιγίδες σκόνης σχηματίζονται όταν ισχυροί άνεμοι μεταφέρουν λεπτά σωματίδια σκόνης μέσω της Μεσογείου προς το νησί. Το φαινόμενο αυτό συχνά συνδέεται με περιοχές χαμηλής πίεσης και θερμά ρεύματα αέρα, τα οποία ευνοούν τη μεταφορά σκόνης.

Κίνδυνοι για την υγεία που σχετίζονται με τις καταιγίδες σκόνης

Τα σωματίδια σκόνης μπορούν να υποβαθμίσουν σημαντικά την ποιότητα του αέρα και την ορατότητα, δημιουργώντας κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα για άτομα με παθήσεις του αναπνευστικού (π.χ. άσθμα, χρόνια βρογχίτιδα).

Εκτός από τα αναπνευστικά προβλήματα, οι καταιγίδες σκόνης μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό στα μάτια και στο δέρμα.

Συστάσεις κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης

Τι να κάνετε

1. Αξιολογήστε τις συνθήκες: εάν ο αέρας είναι θολός, υπάρχει αίσθηση «άμμου» στον λαιμό και η ορατότητα έχει μειωθεί αισθητά — είναι καλύτερο να περιορίσετε τις εξόδους.
2. Προετοιμάστε τον χώρο: κλείστε παράθυρα και πόρτες, σφραγίστε όπου είναι δυνατόν τα ανοίγματα και ενεργοποιήστε τον κλιματισμό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας.
3. Εάν πρέπει να βγείτε: φορέστε μάσκα/αναπνευστήρα, προστατέψτε τα μάτια με γυαλιά και περιορίστε στο ελάχιστο τον χρόνο παραμονής έξω.
4. Παρακολουθήστε την κατάστασή σας: σε περίπτωση επιδείνωσης της δύσπνοιας, συριγμού ή έντονου βήχα, επικοινωνήστε με τις ιατρικές υπηρεσίες στο 112.

Κατά την παραμονή σε εσωτερικούς χώρους

• Κλείστε παράθυρα και πόρτες: βεβαιωθείτε ότι ο χώρος είναι όσο το δυνατόν πιο στεγανός για να περιοριστεί η είσοδος σκόνης.
• Χρησιμοποιήστε τον κλιματισμό: ενεργοποιήστε τη λειτουργία ανακυκλοφορίας. Εάν διαθέτετε καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA, χρησιμοποιήστε τον.
• Εάν ο αέρας στον χώρο εξακολουθεί να φαίνεται «βαρύς», μπορείτε να καλύψετε τη μύτη και το στόμα με μάσκα ή υγρό ύφασμα.
• Παρακολουθείτε τα τοπικά νέα και την πρόγνωση καιρού για να γνωρίζετε τη διάρκεια του φαινομένου.

Κατά την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους

• Βρείτε καταφύγιο για να προστατευτείτε από τον ισχυρό άνεμο και τη σκόνη.
• Προστατέψτε το αναπνευστικό σύστημα και τα μάτια: μάσκα/αναπνευστήρας και γυαλιά συνήθως μειώνουν τον ερεθισμό.
• Διατηρήστε επίγνωση του περιβάλλοντος: με ισχυρούς ανέμους μπορεί να μετακινούνται μικρά αντικείμενα.

Κατά την οδήγηση

• Μειώστε σταδιακά την ταχύτητα, ανάψτε τα αλάρμ και σταματήστε σε ασφαλές σημείο.
• Εάν η ορατότητα έχει μειωθεί σημαντικά, είναι προτιμότερο να σταματήσετε και να περιμένετε.
• Παραμείνετε στο όχημα με κλειστά παράθυρα και τον κλιματισμό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας.
• Μην εγκαταλείπετε το όχημα χωρίς λόγο: εκτός από τη σκόνη, με ισχυρούς ανέμους μπορεί να πετούν μικρά αντικείμενα.

Τanto σε εσωτερικούς όσο και σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης δεν συνιστάται η άσκηση σε εξωτερικό περιβάλλον: κατά τη σωματική προσπάθεια η αναπνοή γίνεται πιο έντονη και περισσότερα σωματίδια σκόνης εισέρχονται στον οργανισμό.

Εάν έχετε αναπνευστικά προβλήματα, συνιστάται η ενίσχυση της προστασίας (π.χ. χρήση πιο πυκνού αναπνευστήρα αντί για απλή μάσκα) και, εφόσον είναι δυνατό, η παραμονή στο σπίτι.

Συμπτώματα που απαιτούν ιατρική συμβουλή

• δυσκολία στην αναπνοή ή αυξανόμενη δύσπνοια·
• υπερβολική κόπωση και αδυναμία λόγω κακής ποιότητας αέρα·
• συριγμός κατά την αναπνοή.

Συχνές ερωτήσεις για τις καταιγίδες σκόνης στη Βόρεια Κύπρο

Πού μπορώ να βρω χάρτη ρύπανσης της ατμόσφαιρας;

Δυστυχώς, χάρτης ρύπανσης της ατμόσφαιρας σε εύχρηστη μορφή είναι πιο συχνά διαθέσιμος για τη Δημοκρατία της Κύπρου. Μπορείτε να τον δείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο. Οι κάτοικοι του βόρειου τμήματος της Λευκωσίας μπορούν επίσης να προσανατολιστούν βάσει αυτών των δεδομένων.

Πότε σημειώθηκε η ισχυρότερη καταιγίδα σκόνης στη Βόρεια Κύπρο;

Μία από τις ισχυρότερες καταιγίδες σκόνης σε ολόκληρο το νησί σημειώθηκε στις αρχές Απριλίου 2022 και θεωρήθηκε μία από τις πιο έντονες των τελευταίων είκοσι ετών.

Πότε εμφανίζονται συχνότερα οι καταιγίδες σκόνης στη Βόρεια Κύπρο;

Παραδοσιακά, τα πιο έντονα επεισόδια σκόνης στο νησί παρατηρούνταν τον Απρίλιο και τον Μάιο, ωστόσο τα τελευταία χρόνια καταγράφονται και σε άλλους μήνες.

Ποιες άλλες χώρες επηρεάζονται από τις καταιγίδες σκόνης;

Μετά τη διέλευση πάνω από το νησί, τα νέφη σκόνης μπορούν κατά καιρούς να φτάσουν στην Κεντρική Ευρώπη υπό ευνοϊκές συνθήκες ανέμου. Η σκόνη της Σαχάρας επηρεάζει συχνά και την Ελλάδα και την Ιταλία.

Τι σημαίνει το φίλτρο HEPA που αναφέρεται στις συστάσεις;

Το HEPA είναι τύπος φίλτρου υψηλής απόδοσης που συγκρατεί πολύ λεπτά σωματίδια από τον αέρα. Ένας καθαριστής αέρα με φίλτρο HEPA συνήθως βοηθά στη μείωση της ποσότητας σκόνης στους εσωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης.