Εμπόριο μεταξύ Τουρκίας και Βόρειας Κύπρου: Ρεκόρ Τζίρου και Ρεκόρ Ανισορροπίας

Τα στοιχεία του Τουρκικού Ινστιτούτου Στατιστικής (TÜİK) για το 2025 ανέδειξαν για άλλη μία φορά τη σοβαρή ανισορροπία στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ). Παρά την αύξηση του συνολικού όγκου εμπορίου, η οικονομία της ΤΔΒΚ παραμένει σχεδόν πλήρως εξαρτημένη από τις εισαγωγές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξε ο δημοσιογράφος Artun Çağa για την εφημερίδα Gıynık, το 2025 η ΤΔΒΚ εξήγαγε προς την Τουρκία αγαθά αξίας μόλις 116,3 εκατ. δολαρίων, ενώ οι εισαγωγές από την Τουρκία ανήλθαν σε 2,63 δισ. δολάρια. Έτσι, ο συνολικός όγκος εμπορίου έφτασε τα 2,75 δισ. δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία.

Ωστόσο, η αύξηση των όγκων δεν συνεπάγεται ισότιμες σχέσεις: η Τουρκία λειτουργεί ως ο κύριος προμηθευτής, ενώ η Βόρεια Κύπρος είναι κυρίως καταναλωτής.

Τα στατιστικά στοιχεία καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος: το 2025, για κάθε 1 δολάριο που κέρδιζε η ΤΔΒΚ από εξαγωγές προς την Τουρκία, αντιστοιχούσαν 26 δολάρια εισαγωγών. Αυτό υπογραμμίζει τις εξαιρετικά περιορισμένες δυνατότητες παραγωγής και εξαγωγών της χώρας ακόμη και σε σχέση με τον βασικό της εμπορικό εταίρο.

Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό έλλειμμα της ΤΔΒΚ το 2025 έφτασε τα 2,515 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 108 δισ. τουρκικές λίρες με βάση την ισοτιμία στο τέλος του έτους.

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι η οικονομία της Βόρειας Κύπρου απομακρύνεται όλο και περισσότερο από ένα παραγωγικό-εξαγωγικό μοντέλο και εδραιώνεται σε ένα σύστημα εξαρτημένο από τις εισαγωγές. Μια τέτοια δομή θεωρείται ευάλωτη και μη βιώσιμη μακροπρόθεσμα, καθώς η αύξηση των εισαγωγών χωρίς ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής εντείνει αναπόφευκτα τους οικονομικούς κινδύνους.

Το πρόβλημα είναι συστημικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της TÜİK για την περίοδο 2016–2025, οι συνολικές εξαγωγές της ΤΔΒΚ προς την Τουρκία ανήλθαν σε περίπου 981 εκατ. δολάρια, ενώ οι εισαγωγές ξεπέρασαν τα 16,47 δισ. δολάρια. Το σωρευτικό εμπορικό έλλειμμα σε διάστημα δέκα ετών έφτασε τα 15,5 δισ. δολάρια.

Ακόμη και το γεγονός ότι οι εξαγωγές το 2025 ήταν από τις υψηλότερες της τελευταίας δεκαετίας δεν μπόρεσε να αλλάξει τη συνολική εικόνα. Τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ της ΤΔΒΚ και της Τουρκίας παραμένουν βαθιά ανισόρροπες και η εξάρτηση από τις εισαγωγές συνεχίζει να εντείνεται.