Κολοκάσια (κολόκας) στη Βόρεια Κύπρο — συνταγές, οφέλη και γεγονότα

Αν έχετε επισκεφθεί τη Βόρεια Κύπρο, σίγουρα έχετε δει στις αγορές ή στα καταστήματα μια μεγάλη, ασυνήθιστου σχήματος ρίζα. Πρόκειται για την κολοκασία, ή όπως την αποκαλούν οι Κύπριοι, κολοκάσι. Ένα από τα αρχαιότερα προϊόντα της τοπικής κουζίνας, που θεωρείται δικαίως γαστρονομικό σύμβολο του νησιού.

• Τι είναι η κολοκασία
• Ωφέλιμες ιδιότητες
• Πώς καταναλώνεται το κολοκάσι
• Συνταγές με κολοκάσι
• Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η κολοκασία

Colocasia esculenta είναι ένα τροπικό φυτό που καλλιεργείται για τη βρώσιμη, αμυλώδη ρίζα του. Σε διάφορες χώρες ονομάζεται τάρο, ενώ στην Κύπρο λέγεται κολοκάσι. Είναι ένα από τα αρχαιότερα καλλιεργούμενα λαχανικά στον κόσμο, καταγόμενο από τη Νοτιοανατολική Ασία. Σήμερα η κολοκασία καλλιεργείται ενεργά στην Κύπρο, ειδικά στην περιοχή Αμμοχώστου.

Το κολοκάσι μαγειρεύεται στο νησί εδώ και αιώνες και έχει ενσωματωθεί σταθερά στην παραδοσιακή κυπριακή κουζίνα. Στις αγροτικές περιοχές καλλιεργείται για οικιακή χρήση και συχνά συνδυάζεται με κρέας, φασόλια ή ντομάτες. Η ρίζα έχει γεύση παρόμοια με την πατάτα, αλλά με μια ελαφριά καρυδένια νότα και κρεμώδη υφή.

Σημαντικό: η ωμή κολοκασία δεν είναι βρώσιμη — η φλούδα και ο χυμός της περιέχουν κρυστάλλους οξαλικού ασβεστίου που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό στο δέρμα και στους βλεννογόνους. Επομένως, οι βολβοί πάντα καθαρίζονται και υποβάλλονται σε θερμική επεξεργασία.

Ωφέλιμες ιδιότητες του κολοκάσι

Το κολοκάσι δεν είναι μόνο νόστιμο, αλλά και πολύ υγιεινό. Ακολουθούν τα βασικά του πλεονεκτήματα:

• Πηγή φυτικών ινών. Βελτιώνει την πέψη, προσφέρει αίσθημα κορεσμού και ρυθμίζει τον μεταβολισμό.
• Πλούσιο σε βιταμίνες και μέταλλα. Περιέχει βιταμίνες A, C, B6, κάλιο, μαγνήσιο και σίδηρο, υποστηρίζοντας την καρδιά και το νευρικό σύστημα.
• Αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Βοηθά στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών και επιβραδύνει τη γήρανση των κυττάρων.
• Ωφέλιμο για την καρδιά. Το κάλιο βοηθά στη ρύθμιση της πίεσης και ενισχύει το καρδιαγγειακό σύστημα.
• Κατάλληλο για δίαιτα. Λόγω της χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και της απουσίας γλουτένης, το κολοκάσι συνιστάται σε διαβήτη και υπέρταση.

Πώς καταναλώνεται το κολοκάσι

Στη Βόρεια Κύπρο, το κολοκάσι συνήθως βράζεται σε σάλτσα ντομάτας με κρέας ή λαχανικά. Η γεύση του ταιριάζει καλά με αρνί, κοτόπουλο, ρεβίθια και πλιγούρι. Αυτό το πιάτο παραδοσιακά μαγειρεύεται τον χειμώνα, όταν ο καιρός είναι πιο δροσερός.

Εκτός από τις κλασικές συνταγές, το κολοκάσι μπορεί να τηγανιστεί, ψηθεί ή να χρησιμοποιηθεί ως βάση για πουρέ. Στην Ασία και την Αφρική χρησιμοποιείται για τσιπς, σούπες και ακόμη και γλυκά επιδόρπια. Μετά το μαγείρεμα, οι βολβοί γίνονται μαλακοί, κρεμώδεις και διατηρούν ελαφριά καρυδένια γεύση.

Συνταγές με κολοκάσι

Κολοκάσι με αρνί

Συστατικά:

• 1 κιλό κολοκάσι;
• 300 γρ. αρνί;
• 2 κρεμμύδια;
• 2 κ.σ. ελαιόλαδο;
• 1 κ.σ. πελτέ ντομάτας;
• 3 φλιτζάνια νερό;
• 1 κ.γ. χυμός λεμονιού;
• Αλάτι και πιπέρι κατά προτίμηση.

Προετοιμασία:

1. Καθαρίστε το κολοκάσι και κόψτε σε μεγάλα κομμάτια.
2. Σοτάρετε το αρνί με τα κρεμμύδια μέχρι να πάρει χρυσαφένιο χρώμα.
3. Προσθέστε τον πελτέ ντομάτας και το νερό και φέρτε σε βράση.
4. Όταν το κρέας γίνει τρυφερό, προσθέστε το κολοκάσι, τα μπαχαρικά και τον χυμό λεμονιού. Σιγοβράστε για 30 λεπτά σε χαμηλή φωτιά.
5. Σερβίρετε ζεστό, γαρνιρισμένο με φρέσκα βότανα.

Κολοκάσι με κοτόπουλο

Συστατικά:

• 1 κιλό κοτόπουλο, κομμένο σε μέρη;
• 1 κιλό κολοκάσι;
• 4 κ.σ. φυτικό λάδι;
• 1 κ.σ. ελαιόλαδο;
• 1 μέτριο κρεμμύδι;
• 4 κλωνάρια σέλερι;
• 1 κ.σ. πελτέ ντομάτας;
• 1 λίτρο ζωμό κοτόπουλου;
• Αλάτι και πιπέρι κατά προτίμηση.

Προετοιμασία:

1. Σοτάρετε το κοτόπουλο μέχρι να ροδίσει και αφήστε το στην άκρη.
2. Στο ίδιο τηγάνι σοτάρετε το κρεμμύδι και προσθέστε το σέλερι.
3. Καθαρίστε το κολοκάσι και σπάστε το σε κομμάτια (με μαχαίρι, όχι κόβοντας).
4. Προσθέστε το κοτόπουλο και το κολοκάσι στο τηγάνι, αλατοπιπερώστε.
5. Διαλύστε τον πελτέ ντομάτας στον ζωμό, ρίξτε το στο τηγάνι, σκεπάστε και σιγοβράστε για 30 λεπτά.

Αυτός ο τρόπος μαγειρέματος καθιστά το πιάτο ιδιαίτερα αρωματικό και πλούσιο σε γεύση. Αν αφαιρέσετε το κρέας, έχετε μια νόστιμη χορτοφαγική συνοδευτική γαρνιτούρα.

Συχνές ερωτήσεις για το κολοκάσι

Πού αλλού τρώγεται το κολοκάσι;

Εκτός από την Κύπρο, η κολοκασία καλλιεργείται και χρησιμοποιείται ενεργά στις κουζίνες της Ασίας, της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Στην Ιαπωνία και στη Χαβάη το τάρο χρησιμοποιείται για επιδόρπια και σούπες, ενώ στην Κύπρο κυρίως σε πιάτα με κρέας.

Πώς να πλένετε και να καθαρίζετε σωστά το κολοκάσι;

Το κολοκάσι δεν πλένεται, αλλά καθαρίζεται προσεκτικά από τη φλούδα, κρατώντας τον βολβό πάνω από χαρτί ή πετσέτα. Μετά το καθάρισμα, η επιφάνεια σκουπίζεται καλά. Έτσι αποφεύγετε τον ερεθισμό του δέρματος από τον χυμό του φυτού.

Πώς να κόβετε σωστά το κολοκάσι;

Το κολοκάσι δεν κόβεται όπως η πατάτα. Το μαχαίρι καρφώνεται στον βολβό και στρέφεται, σπάζοντας κομμάτια — έτσι διατηρείται η δομή του λαχανικού και τα κομμάτια δεν διαλύονται κατά το μαγείρεμα.

Για περισσότερες συνταγές και ενδιαφέροντα στοιχεία για την κυπριακή κουζίνα, επισκεφθείτε το Instagram και κανάλι μας στο Telegram.