Μονή Χρυσορρογιάτισσας

Η Μονή Χρυσορρογιάτισσας (Chrysoroyiatissa Monastery) βρίσκεται στα βουνά της επαρχίας Πάφου, περίπου 37 χλμ. βορειοανατολικά της πόλης και κοντά στο χωριό Πάνω Παναγιά. Η μονή περιβάλλεται από αμπελώνες και δασωμένες πλαγιές, ενώ από τον χώρο της ανοίγεται θέα στις ορεινές κοιλάδες του δυτικού τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η μονή είναι γνωστή για την παλιά εικόνα της Παναγίας, το εκκλησιαστικό θησαυροφυλάκιο και το δικό της οινοποιείο. Η επίσκεψη μπορεί εύκολα να συνδυαστεί με μια βόλτα στην Πάνω Παναγιά, την επίσκεψη σε τοπικά οινοποιεία και το φυσικό μονοπάτι Βουνί-Παναγιάς.

• Ιστορία της μονής
• Τι σημαίνει το όνομα Χρυσορρογιάτισσα
• Ο θρύλος της θαυματουργής εικόνας
• Τι να δείτε στη μονή
• Το θησαυροφυλάκιο και τα εκκλησιαστικά κειμήλια
• Το μοναστηριακό οινοποιείο
• Η γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου
• Πρακτικές πληροφορίες
• Τι να δείτε στη γύρω περιοχή
• Συχνές ερωτήσεις

Ιστορία της Μονής Χρυσορρογιάτισσας

Η μονή ιδρύθηκε το 1152 από τον μοναχό Ιγνάτιο. Σύμφωνα με τη μοναστηριακή παράδοση, ανακάλυψε στις ακτές της Πάφου μια εικόνα της Παναγίας, η οποία έφτασε στην Κύπρο έπειτα από μακρύ ταξίδι στη θάλασσα.

Τα πρώτα κτίσματα της μονής δεν έχουν διασωθεί. Το σύγχρονο μοναστηριακό συγκρότημα διαμορφώθηκε πολύ αργότερα, ενώ ο σημερινός μονόκλιτος ναός ανεγέρθηκε το 1770 πάνω στα θεμέλια παλαιότερου ναού.

Η Χρυσορρογιάτισσα παραμένει ενεργή ανδρική μονή. Δεν δίνει την εντύπωση μεγάλου τουριστικού συγκροτήματος: ο χώρος είναι μικρός, ήσυχος και διατηρεί τον χαρακτήρα ορεινής μοναστικής μονής.

Τι σημαίνει το όνομα Χρυσορρογιάτισσα

Η πλήρης ονομασία της μονής συνδέεται με την Παναγία Χρυσορρογιάτισσα. Συνήθως μεταφράζεται ως «Παναγία του Χρυσού Ροδιού».

Η εικόνα του ροδιού στη χριστιανική παράδοση συνδέεται με τη ζωή, την ενότητα και τη γονιμότητα. Η ονομασία συνδέεται επίσης με τους αμπελώνες, τους κήπους και την αγροτική ιστορία αυτής της ορεινής περιοχής.

Ο θρύλος της θαυματουργής εικόνας

Σύμφωνα με την παράδοση, κατά την περίοδο της εικονομαχίας η εικόνα της Παναγίας ρίχτηκε στη θάλασσα κοντά στις ακτές της Μικράς Ασίας, για να σωθεί από την καταστροφή. Τα κύματα την έφεραν στη δυτική ακτή της Κύπρου, όπου αργότερα την βρήκε ο μοναχός Ιγνάτιος.

Αυτό το εύρημα αποτέλεσε την αιτία ίδρυσης της μονής. Στη μονή φυλάσσεται μια εικόνα του Χριστού και της Παναγίας, καλυμμένη με χρυσό και ασήμι, την οποία η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει με τον απόστολο και ευαγγελιστή Λουκά.

Η ιστορία της άφιξης της εικόνας θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μοναστηριακή παράδοση: δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθούν τεκμηριωμένα όλες οι συνθήκες της εμφάνισής της.

Τι να δείτε στη μονή

Ο κύριος ναός είναι μονόκλιτος και χτίστηκε τον 18ο αιώνα. Πάνω από τις τρεις εισόδους έχουν διασωθεί τοιχογραφίες, ενώ στο εσωτερικό μπορεί κανείς να δει παλιές εικόνες, ξυλόγλυπτο τέμπλο και εκκλησιαστικά σκεύη.

Τα μοναστηριακά κτίρια είναι διατεταγμένα γύρω από μια εσωτερική αυλή με πέτρινες καμάρες και στοές. Η αρχιτεκτονική χαρακτηρίζεται από λιτότητα και ταιριάζει αρμονικά με το γύρω ορεινό τοπίο.

Στην αυλή και στις βεράντες έχουν φυτευτεί λουλούδια και φυτά χαρακτηριστικά της Κύπρου. Χάρη στη θέση της σε υψόμετρο, από εδώ ανοίγεται θέα στους αμπελώνες, τους λόφους και τα δάση της περιοχής της Πάνω Παναγιάς.

Το θησαυροφυλάκιο και τα εκκλησιαστικά κειμήλια

Στη μονή λειτουργεί Θησαυροφυλάκιο εικόνων και εκκλησιαστικών σκευών. Η συλλογή περιλαμβάνει παλιές εικόνες, λειτουργικά αντικείμενα, θρησκευτικά βιβλία και άλλα έργα εκκλησιαστικής τέχνης.

Το θησαυροφυλάκιο ανοίγει κατόπιν αιτήματος, επομένως είναι καλύτερο να επιβεβαιώνετε τη δυνατότητα επίσκεψης απευθείας στη μονή. Κατά τις δημόσιες αργίες μπορεί να παραμένει κλειστό.

Το μοναστηριακό οινοποιείο

Η οινοποίηση είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της Χρυσορρογιάτισσας. Η μονή περιβάλλεται από αμπελώνες και η παραγωγή κρασιού έχει εδώ μακρά ιστορία.

Το παλιό μοναστηριακό οινοποιείο αναστηλώθηκε τη δεκαετία του 1980 και συνέχισε να λειτουργεί πλέον ως σύγχρονη μονάδα. Για την παραγωγή χρησιμοποιούνται σταφύλια από ιδιόκτητους αμπελώνες στην περιοχή της Πάνω Παναγιάς.

Η ποικιλία περιλαμβάνει λευκά, κόκκινα και ροζέ κρασιά. Η διαθεσιμότητα συγκεκριμένων κρασιών, η δυνατότητα γευσιγνωσίας και το ωράριο λειτουργίας του καταστήματος πρέπει να επιβεβαιώνονται πριν από την επίσκεψη.

Επίσημη ιστοσελίδα του Chrysoroyiatissa Winery

Η γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου

Η κύρια μοναστηριακή γιορτή συνδέεται με την Κοίμηση της Θεοτόκου και πραγματοποιείται κάθε χρόνο στα μέσα Αυγούστου. Οι κύριες ακολουθίες τελούνται στις 15 Αυγούστου, ενώ οι εορταστικές εκδηλώσεις στη γειτονική Πάνω Παναγιά μπορεί να ξεκινούν από την παραμονή.

Τις ημέρες αυτές στη μονή έρχονται πολύ περισσότεροι προσκυνητές από ό,τι συνήθως. Όσοι προτιμούν μια ήσυχη επίσκεψη είναι καλύτερο να επιλέξουν άλλη ημερομηνία.

Πρακτικές πληροφορίες

Τοποθεσία

Είσοδος: δωρεάν, οι δωρεές είναι ευπρόσδεκτες.

Ώρες λειτουργίας από τον Μάιο έως τον Αύγουστο: καθημερινά από τις 09:30 έως τις 12:30 και από τις 13:30 έως τις 18:30.

Ώρες λειτουργίας από τον Σεπτέμβριο έως τον Απρίλιο: καθημερινά από τις 10:00 έως τις 12:30 και από τις 13:30 έως τις 16:00.

Τηλέφωνο: +357 26 722 457.

Το ωράριο μπορεί να αλλάξει χωρίς προηγούμενη ενημέρωση. Πριν από ένα μακρινό ταξίδι συνιστάται να επιβεβαιώσετε τηλεφωνικά τις ώρες επίσκεψης.

Η μονή είναι ενεργή, επομένως οι επισκέπτες πρέπει να τηρούν την ησυχία και να φορούν σεμνά ρούχα. Οι ώμοι και τα γόνατα πρέπει να είναι καλυμμένα.

Τι να δείτε στη γύρω περιοχή

Πάνω Παναγιά

Το κοντινότερο χωριό βρίσκεται ανάμεσα σε αμπελώνες και οπωρώνες. Είναι γνωστό ως η γενέτειρα του πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Στο χωριό λειτουργούν μουσεία αφιερωμένα σε εκείνον, μικρά καφέ και τοπικά οινοποιεία.
Τοποθεσία

Οινοποιεία της περιοχής

Η περιοχή της Πάνω Παναγιάς περιλαμβάνεται στη διαδρομή κρασιού της Πάφου. Η επίσκεψη μπορεί να συμπληρωθεί με μια στάση σε τοπικές μονάδες, όμως οι γευσιγνωσίες συνήθως απαιτούν προηγούμενη κράτηση.
Τοποθεσία

Φυσικό μονοπάτι Βουνί-Παναγιάς

Η διαδρομή ξεκινά κοντά στο κέντρο της Πάνω Παναγιάς και περνά από ορεινή περιοχή ανάμεσα σε αμπελώνες, δάση και ανοιχτά σημεία με θέα. Η πλήρης διαδρομή διαρκεί περίπου τρεις ώρες.
Τοποθεσία

Μονή Αγίας Μονής

Μια ακόμη μικρή ιστορική μονή βρίσκεται στην περιοχή της Πάνω Παναγιάς. Μπορεί να συμπεριληφθεί σε μια διαδρομή με θρησκευτικά μνημεία του δυτικού τμήματος του νησιού.
Τοποθεσία

Συχνές ερωτήσεις

Αξίζει να πάει κανείς ειδικά στη Μονή Χρυσορρογιάτισσας;

Η μονή παρουσιάζει ενδιαφέρον χάρη στην ιστορία της, την εικόνα της Παναγίας, την ορεινή αρχιτεκτονική και το δικό της οινοποιείο. Η επίσκεψη είναι καλύτερο να συνδυαστεί με την Πάνω Παναγιά, τα οινοποιεία και το φυσικό μονοπάτι.

Μπορεί κανείς να επισκεφθεί το οινοποιείο χωρίς ξενάγηση;

Οι όροι επίσκεψης και γευσιγνωσίας μπορεί να αλλάζουν. Πριν από την επίσκεψη είναι απαραίτητο να επικοινωνήσετε με το οινοποιείο και να επιβεβαιώσετε αν δέχεται επισκέπτες τη συγκεκριμένη ημέρα.

Λειτουργεί μουσείο στη μονή;

Στη μονή λειτουργεί Θησαυροφυλάκιο εικόνων και εκκλησιαστικών σκευών. Ανοίγει κατόπιν αιτήματος και μπορεί να παραμένει κλειστό κατά τις γιορτές.

Χρειάζεται να πληρώσει κανείς για την είσοδο;

Η επίσκεψη στη μονή είναι δωρεάν. Όσοι επιθυμούν μπορούν να αφήσουν δωρεά.

Πόσο χρόνο διαρκεί η επίσκεψη;

Για την επίσκεψη στον ναό και την αυλή συνήθως αρκούν 30–60 λεπτά. Με την επίσκεψη στο θησαυροφυλάκιο, το οινοποιείο και την Πάνω Παναγιά, η εκδρομή θα διαρκέσει αρκετές ώρες.

Επιτρέπεται η φωτογράφιση;

Στον χώρο της αυλής η φωτογράφιση συνήθως επιτρέπεται, εφόσον δεν υπάρχουν απαγορευτικές πινακίδες. Στο εσωτερικό του ναού, στο θησαυροφυλάκιο και κοντά στους μοναχούς πρέπει να τηρούνται οι ισχύοντες κανόνες και, αν χρειάζεται, να ζητείται άδεια.