Πώς να συμπεριφέρεστε κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης

Κατά τη διάρκεια μιας σκόνης στην Κυπριακή Δημοκρατία, η πιο ασφαλής επιλογή είναι να παραμείνετε σε εσωτερικούς χώρους, να κλείσετε παράθυρα και πόρτες, να ενεργοποιήσετε τον κλιματισμό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας και, αν είναι δυνατόν, να χρησιμοποιήσετε έναν καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA. Εάν χρειάζεται να βγείτε έξω, προστατέψτε την αναπνοή σας με αναπνευστική μάσκα FFP2/KN95, αποφύγετε τη σωματική άσκηση και τις μεγάλες βόλτες. Παρακολουθείτε τις επίσημες τιμές PM10/PM2.5 στην ιστοσελίδα Air Quality Cyprus και τις προειδοποιήσεις του Τμήματος Μετεωρολογίας. Σε περίπτωση έντονης δύσπνοιας, συριγμού κατά την αναπνοή, πόνου/πίεσης στο στήθος ή ξαφνικής επιδείνωσης της κατάστασης, καλέστε τις έκτακτες υπηρεσίες: 112 (ή 199), μπορείτε επίσης να καλέσετε το Ambulance Control Centre: +357 22 887 171.

• Προέλευση των σκόνων στην Κυπριακή Δημοκρατία
• Κίνδυνοι για την υγεία κατά τη διάρκεια σκόνης
• Πού να ελέγξετε προειδοποιήσεις και ποιότητα αέρα
• Συστάσεις κατά τη διάρκεια σκόνης
• Λεξικό όρων
• Συχνές Ερωτήσεις

Προέλευση των σκόνων στην Κυπριακή Δημοκρατία

Η Κυπριακή Δημοκρατία επηρεάζεται τακτικά από τη μεταφορά σκόνης από τη Βόρεια Αφρική (συμπεριλαμβανομένης της Σαχάρας). Σπανιότερα, η σκόνη μπορεί να προέρχεται από την ανατολική Μεσόγειο. Τα επεισόδια σκόνης συνήθως σχετίζονται με συνθήκες που ενισχύουν τον άνεμο και δημιουργούν ρεύματα αέρα που μεταφέρουν μικρά σωματίδια στο νησί.

Κίνδυνοι για την υγεία κατά τη διάρκεια σκόνης

Κατά τη διάρκεια μιας σκόνης, η ορατότητα και η ποιότητα του αέρα επιδεινώνονται λόγω της αύξησης της συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων (κυρίως PM10). Αυτό μπορεί να προκαλέσει βήχα, ερεθισμό στο λαιμό, τα μάτια και το δέρμα, καθώς και επιδείνωση του άσθματος και των χρόνιων αναπνευστικών παθήσεων. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος υπάρχει για παιδιά, ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με πνευμονικά ή καρδιακά προβλήματα.

Συμπτώματα που απαιτούν ιατρική βοήθεια

• αυξανόμενη δύσπνοια, συριγμός κατά την αναπνοή;
• αίσθημα πίεσης/πόνου στο στήθος;
• έντονος βήχας που επιδεινώνεται γρήγορα;
• σημαντική αδυναμία σε κακό αέρα.

Σε τέτοια συμπτώματα ζητήστε επείγουσα βοήθεια: 112 (ή 199). Αν χρειάζεται, μπορείτε επίσης να καλέσετε το Ambulance Control Centre: +357 22 887 171.

Πού να ελέγξετε προειδοποιήσεις και ποιότητα αέρα

• Επίσημες μετρήσεις ποιότητας αέρα (PM10/PM2.5): Air Quality Cyprus. Η ιστοσελίδα διαθέτει χάρτη σταθμών και ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο.
• Εφαρμογή Air Quality Cyprus για κινητά: σελίδα εφαρμογής, Google Play, App Store. Εάν η εφαρμογή δεν είναι προσωρινά διαθέσιμη, χρησιμοποιήστε τον ιστότοπο.
• Προειδοποιήσεις για τον καιρό: Department of Meteorology, καθώς και ο ευρωπαϊκός συγκεντρωτής προειδοποιήσεων: MeteoAlarm (Cyprus).
• Χρήσιμες ενότητες Cyprus-FAQ: Ιατρική στην Κυπριακή Δημοκρατία, Φαρμακεία 24/7, Καιρός στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Πώς να διαβάζετε τις τιμές PM10 και PM2.5

PM10 και PM2.5 είναι συγκεντρώσεις σωματιδίων στον αέρα (μg/m³). Για την εκτίμηση της κατάστασης, είναι χρήσιμο να ανατρέξετε στα επίπεδα που χρησιμοποιούνται στο Air Quality Cyprus. Επιπλέον, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι για το PM10 έχει καθοριστεί όριο μέσης ημερήσιας συγκέντρωσης 50 μg/m³ (εάν η τιμή παραμένει υψηλή όλη την ημέρα, ο κίνδυνος για την υγεία αυξάνεται).

Συστάσεις κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης

Πώς να το κάνετε

1. Αξιολογήστε την κατάσταση: ελέγξτε τα επίπεδα PM10/PM2.5 στο Air Quality Cyprus και τις προειδοποιήσεις του Τμήματος Μετεωρολογίας.
2. Περιορίστε τις εξόδους: μεταφέρετε δουλειές, βόλτες και αθλητικές δραστηριότητες σε άλλη ώρα, ιδιαίτερα αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου.
3. Ετοιμάστε τον χώρο: κλείστε παράθυρα και πόρτες, θέστε το κλιματιστικό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας, χρησιμοποιήστε καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA.
4. Αν χρειάζεται να βγείτε έξω: φορέστε αναπνευστική μάσκα FFP2/KN95, προστατέψτε τα μάτια με γυαλιά και μειώστε τον χρόνο παραμονής έξω.
5. Παρακολουθήστε την υγεία και τα φάρμακα: άτομα με άσθμα και ΧΑΠ πρέπει να έχουν μαζί τους τα συνταγογραφημένα φάρμακα και σχέδιο δράσης.

Όταν βρίσκεστε σε εσωτερικό χώρο

• Κλειστά παράθυρα και πόρτες — μειώνουν την είσοδο σκόνης μέσα.
• Κλιματιστικό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας — μην τραβάτε αέρα από έξω αν υπάρχει αυτή η επιλογή.
• Καθαριστής HEPA — βοηθά στη μείωση των λεπτών σωματιδίων στον χώρο.
• Αερισμός — καλύτερα σύντομος και μόνο όταν οι δείκτες σκόνης έξω μειώνονται.

Αν χρειάζεται να βρίσκεστε έξω

• Μάσκα FFP2/KN95 συνήθως πιο αποτελεσματική από την κοινή ιατρική μάσκα για σκόνη και λεπτά σωματίδια.
• Γυαλιά μειώνουν τον ερεθισμό των ματιών.
• Χωρίς άθληση: κατά την προσπάθεια η αναπνοή γίνεται βαθύτερη και περισσότερα σωματίδια εισέρχονται στον οργανισμό.
• Παιδιά και ευάλωτες ομάδες — αν είναι δυνατόν, παραμένουν μέσα μέχρι τη λήξη του επεισοδίου.

Κατά την οδήγηση

• Μειώστε την ταχύτητα και αυξήστε την απόσταση: η ορατότητα μπορεί να μειωθεί απότομα.
• Σε κακή ορατότητα ανάψτε τα φώτα κοντά, αν χρειαστεί φώτα έκτακτης ανάγκης και σταματήστε σε ασφαλές σημείο.
• Κρατήστε τα παράθυρα κλειστά, θέστε το κλιματιστικό σε λειτουργία ανακυκλοφορίας.

Εργασία σε εξωτερικούς χώρους

Αν η εργασία σας σχετίζεται με ανοιχτούς χώρους, κατά τα επεισόδια σκόνης συνήθως συνιστώνται οργανωτικά και τεχνικά μέτρα μείωσης κινδύνου καθώς και ατομικά μέσα προστασίας (συμπεριλαμβανομένων κατάλληλων αναπνευστικών μασκών). Ακολουθήστε τις ανακοινώσεις του Air Quality Cyprus και τους εσωτερικούς κανόνες ασφαλείας στον χώρο εργασίας.

Γλωσσάριο

• PM10 — αιωρούμενα σωματίδια στον αέρα με διάμετρο έως 10 μm, μετριούνται σε μg/m³· κατά τις καταιγίδες σκόνης η τιμή συχνά αυξάνεται.
• PM2.5 — μικρότερα σωματίδια (έως 2,5 μm), εισχωρούν βαθύτερα στους αναπνευστικούς δρόμους, επίσης μετριούνται σε μg/m³.
• Φίλτρο HEPA — υψηλής απόδοσης φίλτρο που συγκρατεί τα λεπτά σωματίδια· χρησιμοποιείται σε καθαριστές αέρα και σε ορισμένα φίλτρα συστημάτων.
• Ανακύκλωση αέρα — λειτουργία κλιματιστικού σε αυτοκίνητο ή χώρο που χρησιμοποιεί τον αέρα μέσα στο δωμάτιο, χωρίς να εισάγεται αέρας από έξω.
• FFP2/KN95 — κλάσεις αναπνευστικών μασκών που παρέχουν συνήθως καλύτερη εφαρμογή και φιλτράρισμα λεπτών σωματιδίων από τις συνηθισμένες μάσκες.

Συχνές ερωτήσεις

Πού στην Κυπριακή Δημοκρατία μπορώ να δω την τρέχουσα ρύπανση του αέρα;

Στην επίσημη ιστοσελίδα του Air Quality Cyprus. Εκεί θα βρείτε χάρτη σταθμών και τιμές PM10/PM2.5 σε πραγματικό χρόνο.

Πώς να καταλάβω ότι η σκόνη είναι "υψηλή" και είναι καλύτερα να μείνω μέσα;

Ένας πρακτικός οδηγός — όταν το επίπεδο PM10 στο Air Quality Cyprus είναι "High" ή "Very High" (συνήθως πάνω από 100 μg/m³). Τις ώρες αυτές καλύτερα να παραμένετε σε εσωτερικό χώρο, ιδιαίτερα παιδιά και άτομα με πνευμονικά/καρδιακά προβλήματα.

Ποια μάσκα είναι κατάλληλη για καταιγίδα σκόνης;

Για προστασία από λεπτή σκόνη συνήθως χρησιμοποιούνται αναπνευστικές μάσκες FFP2 ή KN95. Η κοινή ιατρική μάσκα μπορεί να είναι λιγότερο αποτελεσματική σε υψηλή συγκέντρωση λεπτών σωματιδίων.

Μπορούν τα παιδιά να παίζουν ή να αθλούνται έξω κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης;

Σε υψηλά επίπεδα PM10/PM2.5 καλύτερα να ακυρωθούν οι βόλτες και οι δραστηριότητες έξω. Τα παιδιά ανήκουν σε ευάλωτη ομάδα κατά τα επεισόδια σκόνης.

Τι πρέπει να κάνουν άτομα με άσθμα ή χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού;

Αν είναι δυνατόν, να μην βγαίνουν έξω, να κρατούν τα παράθυρα κλειστά, να χρησιμοποιούν ανακύκλωση αέρα και καθαριστή HEPA. Σημαντικό να έχουν μαζί τους τα συνταγογραφημένα φάρμακα (συμπεριλαμβανομένου του ταχέως ενεργού εισπνευστήρα, αν έχει συνταγογραφηθεί) και να ακολουθούν το ατομικό σχέδιο θεραπείας.

Πότε πρέπει να καλέσω ασθενοφόρο;

Εάν εμφανιστεί αυξανόμενη δύσπνοια, συριγμός, πόνος/πίεση στο στήθος ή η κατάσταση χειροτερεύει γρήγορα — καλέστε έκτακτη βοήθεια στον αριθμό 112 (ή 199). Εναλλακτικά μπορείτε να καλέσετε το Ambulance Control Centre: +357 22 887 171.

Μπορούν τα παιδιά να περπατούν και να πηγαίνουν σε παιδικές χαρές κατά τη διάρκεια καταιγίδας σκόνης;

Σε υψηλά επίπεδα PM10/PM2.5, καλύτερα να ακυρωθούν οι βόλτες και τα ενεργά παιχνίδια έξω. Τα παιδιά ανήκουν σε ευάλωτη ομάδα κατά τα επεισόδια σκόνης.

Πού μπορώ να βρω γρήγορα φαρμακείο, αν χρειάζομαι φάρμακα (π.χ. για άσθμα);

Στο Cyprus-FAQ υπάρχει ενότητα με εφημερεύοντα φαρμακεία: Φαρμακεία 24/7.