Διατροφή, ύπνος, δραστηριότητα και αισιοδοξία συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας — έρευνες

09.04.2026. Σύμφωνα με το SigmaLive και το πρακτορείο ΑΠΕ-ΜΠΕ, αρκετές διεθνείς μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο Journal of the American Geriatrics Society, στο περιοδικό Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας και στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης PLOS One, έδειξαν συσχέτιση μεταξύ του τρόπου ζωής και του κινδύνου εμφάνισης άνοιας.

Μία από τις μελέτες ανέλυσε δεδομένα 9.071 γνωστικά υγιών συμμετεχόντων στην αμερικανική μελέτη Health and Retirement Study, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για έως και 14 χρόνια. Ένας υψηλότερος από τον μέσο όρο βαθμός αισιοδοξίας συσχετίστηκε με 15% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας μετά τη συνεκτίμηση της ηλικίας, του φύλου, της καταγωγής, της εκπαίδευσης, της κατάθλιψης και σοβαρών ασθενειών.

Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Neurology κάλυψε 92.849 άτομα (μέση ηλικία 59 ετών) και έδειξε ότι η τήρηση μιας ποιοτικής φυτικής διατροφής — με προτεραιότητα σε δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα, λαχανικά, φυτικά έλαια, ξηρούς καρπούς και όσπρια — συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας. Αντίθετα, μια «χαμηλής ποιότητας» φυτική διατροφή με περίσσεια πρόσθετων σακχάρων, επεξεργασμένων δημητριακών και πατάτας ως μέρος επεξεργασμένων γευμάτων ή γρήγορου φαγητού — με υψηλότερο κίνδυνο. Οι συγγραφείς τονίζουν ότι πρόκειται για συσχέτιση και όχι για αποδεδειγμένη σχέση αιτίας-αποτελέσματος.

Μια συνοπτική ανάλυση 69 μελετών έδειξε ότι η τακτική σωματική δραστηριότητα και ο νυχτερινός ύπνος 7-8 ωρών συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας: η δραστηριότητα συσχετίστηκε κατά μέσο όρο με 25% μείωση του κινδύνου. Ο ύπνος λιγότερο από 7 ώρες και περισσότερο από 8 ώρες — με αύξηση του κινδύνου κατά 18% και 28% αντίστοιχα· ο καθιστικός τρόπος ζωής για περισσότερες από 8 ώρες την ημέρα — με 27% αύξηση του κινδύνου. Οι συγγραφείς σημειώνουν σημαντική ανομοιογένεια στα δεδομένα.

Για τους κατοίκους της Κύπρου, τα αποτελέσματα αυτά σημαίνουν: να δίνουν προτεραιότητα σε ποιοτικά φυτικά προϊόντα, να διατηρούν τακτική σωματική δραστηριότητα, να επιδιώκουν 7-8 ώρες ύπνου και να μειώνουν την παρατεταμένη καθιστική ζωή, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμπεράσματα βασίζονται σε δεδομένα παρατήρησης.