Σουβλάκι στην Κύπρο — τι είναι, ιστορία και παραλλαγές

Σουβλάκι — ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πιάτα της ελληνικής και κυπριακής κουζίνας. Σίγουρα το έχετε δει, δοκιμάσει ή τουλάχιστον μυρίσει από τους δρόμους με ψησταριές. Παρακάτω εξετάζουμε τι είναι το σουβλάκι, από πού προήλθε, ποιες είναι οι ποικιλίες του και πώς η κυπριακή εκδοχή διαφέρει από την ελληνική.

• Τι είναι το σουβλάκι
• Ιστορία του πιάτου
• Είδη σουβλακιού
• Σουβλάκι στην Κύπρο
• Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το σουβλάκι

Το σουβλάκι είναι ένα δημοφιλές ελληνικό street food που αποτελείται από μικρά κομμάτια κρέατος (μερικές φορές με λαχανικά), ψημένα σε καλαμάκι. Συνήθως τρώγεται κατευθείαν από το καλαμάκι ή σε πίτα — με λαχανικά, λεμόνι, σάλτσες και τηγανητές πατάτες.

Στην Κύπρο, όπως και στην Ελλάδα, παραδοσιακά χρησιμοποιείται χοιρινό κρέας, αλλά δημοφιλείς είναι και οι εκδοχές με αρνί ή κοτόπουλο.

Το όνομα προέρχεται από τη μεσαιωνική ελληνική λέξη souvla — «καλαμάκι», που με τη σειρά της έχει δανειστεί από τα λατινικά subula.

Σημαντικό να διακρίνουμε: στην Κύπρο σούβλα είναι μεγάλα κομμάτια κρέατος σε μεταλλικά καλαμάκια (συχνά με κόκαλο), ενώ το σουβλάκι είναι μικρά κομμάτια, συνήθως σε ξύλινα καλαμάκια.

Ιστορία του πιάτου

Το σουβλάκι είναι ταυτόχρονα αρχαίο και σύγχρονο πιάτο.

Η προετοιμασία κρέατος σε σούβλα ή καλαμάκι είναι γνωστή στην ελληνική κουλτούρα από την Εποχή του Χαλκού. Το αποδεικνύουν:

• πέτρινες βάσεις για καλαμάκια στη Σαντορίνη;
• ειδικοί δίσκοι για σουβλάκι στη Μυκηναϊκή Ελλάδα;
• αναφορές σε κρέας ψημένο σε σούβλα από τον Όμηρο στην «Ιλιάδα»;
• παρόμοιες περιγραφές από Αριστοφάνη, Ξενοφώντα και Αριστοτέλη.
• Ο Γάλλος συγγραφέας Γκυστάβ Φλομπέρ το 1850 περιέγραφε πώς οι Έλληνες έψηναν κρέας σε μπαμπού κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του στην Κεντρική Ελλάδα.

Το σουβλάκι έγινε μαζικό street food μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και διαδόθηκε ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1960.

Είδη σουβλακιού

Καλαμάκι

Καλαμάκι είναι η αθηναϊκή ονομασία του σουβλακιού. Στην Αθήνα, η λέξη «σουβλάκι» συχνά αναφέρεται σε οποιοδήποτε κρέας σε πίτα, ενώ το καλαμάκι είναι συγκεκριμένα το κρέας σε ξύλινο καλαμάκι.

Συνήθως σερβίρεται με λαχανικά (ντομάτες, κρεμμύδι, πιπεριά), σάλτσες και φέτες λεμονιού.

Σε πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, η ορολογία μπορεί να είναι αντίθετη — εκεί «σουβλάκι» σημαίνει αυτό που στην Αθήνα λένε καλαμάκι.

Σουβλάκι-μερίδα

Μερίδα στα ελληνικά σημαίνει «ποσότητα». Το σουβλάκι-μερίδα είναι πλήρες πιάτο που σερβίρεται σε πιάτο.

Περιλαμβάνει κρέας, τηγανητές πατάτες, λαχανικά, σάλτσες και τέταρτα πίτας. Συνήθως συνοδεύεται από ντομάτες, κρεμμύδι και τζατζίκι.

Σουβλάκι σε πίτα

Σουβλάκι-πίτα είναι το ψημένο κρέας τυλιγμένο σε ελαφρώς ψημένη πίτα με λαχανικά, τζατζίκι και πατάτες τηγανιτές.

Τα τελευταία χρόνια, το σουβλάκι σε πίτα μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε γύρο — η διαφορά μεταξύ των δύο πιάτων στον δρόμο σταδιακά εξαφανίζεται.

Σουβλάκι στην Κύπρο

Στην Κύπρο η λέξη «σουβλάκι» μπορεί να αναφέρεται τόσο στα κομμάτια κρέατος όσο και στο πιάτο συνολικά. Συνήθως σερβίρεται σε μεγάλη πίτα με αυτοσχέδια τσέπη.

Το κρέας (παραδοσιακά αρνί ή χοιρινό, όλο και πιο συχνά κοτόπουλο) κόβεται σε μεγαλύτερα κομμάτια από την ελληνική εκδοχή. Συνοδευτικά συνήθως είναι ντομάτες, αγγούρια και ψιλοκομμένο λάχανο.

Στο μενού με το όνομα «σουβλάκι» μπορεί να συναντήσει κανείς και σεφταλιά — ειδικό κυπριακό λουκάνικο. Περισσότερα για αυτό το πιάτο μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο μας για το κυπριακό delicacy.

Συχνές ερωτήσεις για την κυπριακή κουζίνα

Ποια είναι τα διάσημα τυριά στην Κύπρο;

Το πιο γνωστό είναι το χαλλούμι. Αλλά έχει σοβαρό ανταγωνιστή — το τυρί Ανάρι, που γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλές.

Τι είναι το μεζέ στην Κύπρο;

Είναι η παραδοσιακή παρουσίαση πολλών μικρών ορεκτικών πριν το κύριο πιάτο. Δείτε από τι αποτελείται ο μεζές και πώς τρώγεται σωστά.

Ποιο αλκοόλ να δοκιμάσετε στην Κύπρο;

Στην Κύπρο αξίζει να δοκιμάσετε δύο παραδοσιακά ποτά από σταφύλια: το διάσημο Κομμανταρία κρασί και το δυνατό ποτό ζιβανία.

Ακολουθήστε μας στο Instagram και στο Telegram — εκεί μοιραζόμαστε πολλά ενδιαφέροντα για τις παραδόσεις και τα τοπικά πιάτα της Κύπρου!