Stary hammam w Północnym Cyprze
Büyük Hamam — historyczna turecka łaźnia w starej części Nikozji (Lefkoşa), w dzielnicy İplik Pazarı. Obecnie hamam funkcjonuje zarówno jako łaźnia, jak i atrakcja architektoniczna: wewnątrz zachowano klasyczny, trzysekcyjny układ, a wejście znajduje się poniżej poziomu ulicy.
W północnej części Cypru, w starej Nikozji, zachował się dobrze utrzymany i niedawno odrestaurowany historyczny hamam.
Büyük Hamam w Nikozji
Buyuk Hamam, czyli Wielki Hamam, to najstarsza turecka łaźnia w mieście, położona w dzielnicy İplik Pazarı i wzniesiona na miejscu XIV-wiecznego kościoła św. Jerzego de Pulen. Jedynym zachowanym zewnętrznym elementem dawnego kościoła jest główne wejście.
Fundamenty budynku pochodzą z lat 1306–1309 (jako kościół łużyński). Po 1571 roku budynek został przekształcony w turecką łaźnię i stał się częścią życia społecznego miasta.
Büyük Hamam jest jednym z wyraźnych przykładów okresu osmańskiego w Nikozji. Budynek przebudowano na łaźnię turecką w latach 1571–1590, w pierwszych latach panowania Osmanów na wyspie. Hamam był projektowany jako tradycyjny kompleks z kilkoma kopułami; główne wejście zachowano niemal bez zmian, a dodatkowe wejście zrobiono od strony tylnej.
Ponieważ nowy budynek został wzniesiony na ruinach poprzedniego, a poziom gruntu w okolicy z czasem się podniósł, drzwi hamamu znajdują się obecnie znacznie poniżej poziomu ulicy — dlatego wielu przechodzi obok nie zauważając go.
Büyük Hamam dziś
Budynek został odrestaurowany w latach 2007–2008, zachowując wszystkie pierwotne funkcje łaźni.
Dziś hamam to trzyetapowa przestrzeń tradycyjnej tureckiej łaźni: "Soyunmalık" (szatnia/strefa odpoczynku), "Ilıklık" (strefa przejściowa, ciepła) i "Sıcaklık" (główna część gorąca). W gorącej części znajduje się duża kopuła z otworami wpuszczającymi światło oraz centralna platforma do masażu. W szatni zachowano również niektóre elementy wcześniejszej konstrukcji, w tym duże parapety okienne.
W gorącej strefie goście rozgrzewają się na Göbek Taşı (podgrzewana marmurowa płyta), po czym procedury (peeling i masaż piankowy) odbywają się w niszach i osobnych pomieszczeniach; w hamamie znajduje się również sauna parowa i prywatne pokoje do zabiegów.
W 2019 roku hamam ponownie zamknięto na długotrwałą restaurację, która zakończyła się w 2024 roku.
Po ponownym otwarciu hamam funkcjonuje jako działająca tradycyjna turecka łaźnia w Północnym Cyprze i atrakcja turystyczna. Oprócz klasycznych zabiegów hamamu (peeling, piana), oferowane są również masaże w formacie SPA.
Wnętrze hamamu przed ostatnią renowacją.
Słownik terminów
Hamam — tradycyjna turecka łaźnia z sekwencyjnym ogrzewaniem i zabiegami (peeling, masaż piankowy).
Evkaf — Administracja funduszy cypryjskich (vakufów), zarządzająca częścią dziedzictwa kulturowego i obiektami związanymi z majątkiem vakufu.
Göbek Taşı — podgrzewana marmurowa płyta w gorącej części hamamu, na której odbywa się rozgrzewanie.
Halvet — oddzielne (prywatne) pokoje hamamu do zabiegów.
Eyvans — nisze/alkowy w gorącej części hamamu, w których mogą odbywać się etapy rytuału i zabiegi.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie znajduje się Büyük Hamam w Północnym Cyprze?
Hamam znajduje się w starej Nikozji (Lefkoşa), w dzielnicy İplik Pazarı–Korkut Efendi. Adres: Nicosia Walled City Neighborhood, Irfan Bey Street Nr.19.
Jakie części znajdują się wewnątrz hamamu?
Büyük Hamam posiada trzy następujące po sobie strefy: szatnia/strefa odpoczynku (Soğukluk/"Soyunmalık"), strefa przejściowa, ciepła (Ilıklık/"Ilıklık") oraz gorąca część (Sıcaklık/"Sıcaklık") z centralną strefą rozgrzewania i miejscami do zabiegów.
Jak skontaktować się z Büyük Hamam w celu uzyskania informacji o usługach?
Można skorzystać z oficjalnej strony internetowej.
Jakie inne atrakcje turystyczne znajdują się w Nikozji?
W północnej części miasta można zobaczyć meczet Selimiye, karawanseraj Büyük Han, meczet Arabahmet Pasha, osmańska rezydencja Dervish Pasha, meczet Haydar Pasha. Są też weneckie mury obronne i bramy oraz Kolumna Wenecka w centrum miasta.
Jakie są najciekawsze muzea w Północnym Cyprze?
Lista jest dość obszerna — najlepiej zacząć od tej selekcji: najlepsze muzea Północnego Cypru.
Czy w Północnym Cyprze są świątynie chrześcijańskie?
Tak. W szczególności klasztor św. Andrzeja na półwyspie Karpas i inne kościoły — więcej informacji w tej selekcji: chrześcijańskie świątynie w Północnym Cyprze.
Autor
Jestem osobą, która nie boi się zmieniać życia, gdy serce podpowiada, że przed nami coś większego. Pochodzę z Białorusi. Przeszłam drogę od wykształcenia pedagogicznego i ekonomicznego do sektora finansowego oraz wieloletniej pracy w logistyce — świecie, w którym wszystko się…