Testament dotyczący nieruchomości na Cyprze Północnym dla cudzoziemców: jak go sporządzić i zabezpieczyć spadkobierców

Cudzoziemiec będący właścicielem mieszkania, domu lub działki na Cyprze Północnym może sporządzić lokalny testament dotyczący należącego do niego majątku. Jest to szczególnie ważne w przypadku nieruchomości: nawet jeśli właściciel stale mieszka w innym kraju, dziedziczenie jego nieruchomości na Cyprze Północnym podlega lokalnym przepisom. Testament sporządza się na piśmie, podpisuje w jednoczesnej obecności co najmniej dwóch świadków, a po śmierci właściciela sprawy spadkowe załatwia się za pośrednictwem lokalnego sądu.

• Dlaczego cudzoziemcowi potrzebny jest lokalny testament
• Jakie prawo reguluje dziedziczenie
• Co można wskazać w testamencie
• Czy można przekazać całą nieruchomość jednej osobie
• Co przygotować do sporządzenia testamentu
• Jak sporządzić testament
• Kogo można wybrać na świadków
• Kim jest wykonawca testamentu
• Gdzie przechowywać testament
• Co zrobić, jeśli testament został już sporządzony w innym kraju
• Co dzieje się po śmierci właściciela
• Kiedy należy zaktualizować testament
• Często zadawane pytania

Dlaczego cudzoziemcowi potrzebny jest lokalny testament

Kupując nieruchomość na Cyprze Północnym, cudzoziemiec będący jej właścicielem podlega jednocześnie systemom prawnym różnych krajów. Może być obywatelem jednego kraju, stale mieszkać w innym, a jego mieszkanie lub dom znajdować się na Cyprze Północnym.

Lokalny testament pozwala z wyprzedzeniem wyrazić wolę właściciela w formie przewidzianej przez przepisy mające zastosowanie do tej nieruchomości. Dzięki temu spadkobiercy mają mniej wątpliwości co do tego, jakiego dokumentu użyć przy wszczęciu postępowania spadkowego i kto powinien zająć się majątkiem po śmierci właściciela.

Jest to szczególnie istotne dla cudzoziemców, ponieważ lokalne prawo wyraźnie stanowi, że dziedziczenie nieruchomości położonej na Cyprze Północnym podlega jego przepisom również wtedy, gdy stałe miejsce zamieszkania zmarłego znajdowało się poza Cyprem Północnym.

Testament nie zastępuje jednak postępowania spadkowego. Po śmierci właściciela spadkobiercy nadal będą musieli przeprowadzić postępowanie spadkowe za pośrednictwem lokalnego systemu sądownictwa.

Jakie prawo reguluje dziedziczenie

Podstawowym aktem prawnym jest Fasıl 195 Vasiyetnameler ve Veraset Yasası, czyli ustawa o testamentach i dziedziczeniu.

Ustawa reguluje zarówno dziedziczenie testamentowe, jak i dziedziczenie ustawowe. Określa wymogi formalne dotyczące testamentu, zasady dziedziczenia, udziały obowiązkowe oraz rozporządzanie majątkiem.

Zarządzanie masą spadkową i postępowanie sądowe regulują również przepisy Fasıl 189 Terekelerin İdaresi Yasası — ustawy o zarządzaniu spadkiem.

Dla cudzoziemca będącego właścicielem szczególnie ważny jest przepis Fasıl 195, zgodnie z którym ustawa reguluje dziedziczenie nieruchomości na Cyprze Północnym także wtedy, gdy stałe miejsce zamieszkania właściciela znajduje się w innym kraju.

Co można wskazać w testamencie

W testamencie można określić los majątku należącego do danej osoby w chwili jej śmierci, w granicach swobody rozporządzania przewidzianej przez prawo.

Dla cudzoziemca będącego właścicielem może to być:

• mieszkanie;
• dom;
• działka;
• udział w nieruchomości;
• środki pieniężne i inny majątek ruchomy;
• inne prawa majątkowe, które mogą wchodzić w skład masy spadkowej.

W rozumieniu Fasıl 195 do nieruchomości zaliczają się nie tylko grunty i budynki, lecz także udziały w nieruchomościach oraz określone prawa z nimi związane.

Sporządzając testament dotyczący konkretnego mieszkania lub działki, warto dokładnie zidentyfikować nieruchomość na podstawie posiadanych dokumentów.

Czy można przekazać całą nieruchomość jednej osobie

Nie zawsze. Jest to jedna z najważniejszych kwestii przy sporządzaniu testamentu przez cudzoziemca.

Fasıl 195 zawiera pojęcie mahfuz hisse — części majątku objętej ochroną, którą w określonych sytuacjach rodzinnych właściciel nie może swobodnie rozporządzić w testamencie. Pozostała część nazywana jest vasiyet edilebilen bölüm — częścią, którą można rozporządzić w testamencie.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy, jeśli po danej osobie pozostają małżonek i dzieci, małżonek i zstępni dziecka albo dzieci bez małżonka, część, którą można swobodnie zapisać w testamencie, zazwyczaj nie może przekraczać jednej trzeciej czystej masy spadkowej.

Jeśli nie ma dzieci ani ich zstępnych, ale pozostaje małżonek, ojciec lub matka, część, którą można swobodnie zapisać w testamencie, jest zazwyczaj ograniczona do połowy czystej masy spadkowej.

Jeśli nie ma małżonka, dzieci ani ich zstępnych, ojca ani matki, prawo dopuszcza zapisanie w testamencie całej masy spadkowej.

W przypadku cudzoziemców przewidziano odrębne wyjątki. W szczególności ograniczenia dotyczące swobodnie rozporządzanej części nie mają zastosowania do majątku ruchomego cudzoziemca. Przepis ten nie oznacza jednak automatycznie, że każdy cudzoziemiec może swobodnie zapisać w testamencie 100% nieruchomości na Cyprze Północnym dowolnej osobie.

Ustawa przewiduje odrębny wyjątek dla określonych osób urodzonych w Wielkiej Brytanii i związanych pochodzeniem z Wielką Brytanią lub państwami Commonwealth. Zasady mogą być w ich przypadku inne i obejmować również nieruchomości.

Dlatego przed sporządzeniem testamentu dotyczącego mieszkania, domu lub działki cudzoziemiec powinien najpierw ustalić, jaka część danego majątku może być rzeczywiście swobodnie rozdzielona z uwzględnieniem obywatelstwa, pochodzenia, stałego miejsca zamieszkania i składu rodziny.

Co przygotować do sporządzenia testamentu

Przed sporządzeniem testamentu cudzoziemiec będący właścicielem powinien zebrać dokumenty, które pozwolą dokładnie ustalić jego tożsamość, stan cywilny i majątek.

• paszport zagraniczny;
• dokumenty dotyczące nieruchomości;
• Title Deed — jeśli tytuł własności został już zarejestrowany;
• umowa kupna-sprzedaży — jeśli formalności dotyczące nieruchomości są jeszcze na odpowiednim etapie;
• dane małżonka i dzieci;
• dane osób, którym planuje się przekazać majątek;
• informacje o innych testamentach sporządzonych w innych krajach;
• dane osoby, którą planuje się wyznaczyć na wykonawcę testamentu.

Title Deed to dokument potwierdzający zarejestrowane prawo własności nieruchomości. Jeśli ostateczny tytuł własności nie został jeszcze zarejestrowany na nazwisko kupującego, prawnik powinien zapoznać się z istniejącą umową i dokumentami potwierdzającymi prawa do nieruchomości.

Jak sporządzić testament

Fasıl 195 określa rygorystyczne wymogi formalne dotyczące dokumentu. Niespełnienie tych wymogów może spowodować, że testament lub niektóre jego postanowienia nie będą ważne.

Jak to zrobić

1. Ustalić, jaki majątek na Cyprze Północnym ma zostać objęty testamentem.
2. Sprawdzić sytuację rodzinną i ewentualne ograniczenia swobody rozporządzania spadkiem.
3. Przygotować treść testamentu z dokładnymi danymi spadkobierców i majątku.
4. Wyznaczyć wykonawcę testamentu — executor.
5. Wybrać co najmniej dwóch odpowiednich świadków.
6. Podpisać testament w jednoczesnej obecności świadków.
7. Świadkowie muszą podpisać dokument w obecności testatora i siebie nawzajem.
8. Jeśli dokument składa się z kilku stron, testator i świadkowie powinni podpisać lub parafować każdą stronę.
9. Zapewnić bezpieczne przechowywanie oryginału dokumentu.

Testator musi mieć co najmniej 18 lat i być zdolny do czynności prawnych w chwili sporządzania dokumentu.

Prawo dopuszcza sporządzenie testamentu bez obowiązkowego udziału adwokata, jednak w przypadku cudzoziemca będącego właścicielem nieruchomości kontrola prawna ma szczególne znaczenie. Błąd w formie dokumentu, udziałach obowiązkowych lub opisie majątku może zostać wykryty dopiero po śmierci właściciela, gdy poprawienie testamentu będzie już niemożliwe.

Kogo można wybrać na świadków

Testament wymaga co najmniej dwóch świadków. Muszą mieć ukończone 18 lat, być zdolni do czynności prawnych i umieć własnoręcznie podpisać dokument.

Obaj świadkowie muszą być jednocześnie obecni przy podpisywaniu testamentu lub przy potwierdzaniu przez testatora złożonego podpisu. Następnie podpisują dokument w obecności testatora i siebie nawzajem.

Lepiej nie wybierać spadkobiercy na świadka. Ustawa stanowi, że jeśli świadek otrzymuje majątek na mocy testamentu, odpowiednie postanowienie na jego korzyść może stać się nieważne. Zasada ta dotyczy również majątku zapisanego małżonkowi lub dziecku świadka.

Dlatego w praktyce lepiej wybierać niezależnych świadków, którzy nie otrzymują niczego na mocy testamentu.

Kim jest wykonawca testamentu

W testamencie można wyznaczyć executor — wykonawcę testamentu, określanego w lokalnej terminologii jako vasiyetname tenfiz memuru.

Po śmierci właściciela osoba ta może zwrócić się do sądu o wydanie dokumentu potwierdzającego jej uprawnienia i zajmować się postępowaniem spadkowym.

Wyznaczenie wykonawcy testamentu jest szczególnie wygodne dla zagranicznej rodziny: spadkobiercy nie muszą zaczynać od szukania osoby, która będzie mogła zająć się lokalnymi dokumentami, nieruchomością i postępowaniem sądowym.

Samo wyznaczenie wykonawcy testamentu nie daje mu automatycznie prawa do rozporządzania majątkiem po śmierci właściciela. Jego uprawnienia są formalizowane w ramach postępowania spadkowego.

Gdzie przechowywać testament

Oryginał testamentu należy przechowywać w taki sposób, aby po śmierci właściciela można go było szybko odnaleźć i przedstawić przy wszczęciu postępowania spadkowego.

Fasıl 189 przewiduje możliwość złożenia za życia testamentu na bezpieczne przechowanie u tereke tenfiz mukayyidi — rejestratora spraw spadkowych. Po złożeniu dokument jest przechowywany w systemie sądowym i nie może zostać odebrany bez zachowania określonej procedury, z wyjątkiem sytuacji, gdy sam testator odbiera go z powrotem.

Przy sądach rejonowych działają odrębne Tereke Mukayyitliği — rejestry spraw spadkowych.

Złożenie testamentu do depozytu pomaga uniknąć sytuacji, w której po śmierci nie można odnaleźć oryginału dokumentu lub krewni nie wiedzą o jego istnieniu.

Co zrobić, jeśli testament został już sporządzony w innym kraju

Istnienie testamentu sporządzonego w kraju obywatelstwa lub zamieszkania samo w sobie nie wyklucza sporządzenia odrębnego testamentu dotyczącego majątku na Cyprze Północnym.

Należy jednak uzgodnić treść obu dokumentów. Nowy testament może wyraźnie odwołać poprzedni albo odwołać go w takim zakresie, w jakim postanowienia obu dokumentów są ze sobą sprzeczne.

Dlatego w przypadku testamentu sporządzonego za granicą należy pokazać go lokalnemu prawnikowi przed podpisaniem nowego dokumentu. W testamencie dotyczącym Cypru Północnego można ograniczyć zakres rozporządzenia do lokalnych aktywów i uniknąć przypadkowego odwołania postanowień dotyczących majątku w innym kraju.

Testament sporządzony za granicą nie oznacza również automatycznego przepisania nieruchomości na Cyprze Północnym. Po śmierci właściciela nadal konieczne będzie przeprowadzenie postępowania spadkowego.

Lokalna praktyka przewiduje również mechanizmy uznawania niektórych sądowych dokumentów spadkowych wydanych poza Cyprem Północnym. Możliwość zastosowania takiej procedury zależy jednak od kraju, sądu i konkretnych dokumentów, dlatego należy ją sprawdzić osobno dla każdej sprawy spadkowej.

Co dzieje się po śmierci właściciela

Testament zaczyna obowiązywać po śmierci jego autora, ale nieruchomość nie jest automatycznie przepisywana na spadkobiercę.

Należy wszcząć postępowanie spadkowe. Fasıl 195 określa właściwość sądu na podstawie rejonu ostatniego lub zwykłego miejsca zamieszkania zmarłego na Cyprze Północnym, a dalsze zarządzanie spadkiem reguluje również Fasıl 189.

Jeśli w testamencie wyznaczono executor, występuje on o vasiyetname tenfiz belgesi — dokument sądowy potwierdzający, że testament został prawidłowo uwierzytelniony, a zarządzanie spadkiem powierzono wyznaczonemu wykonawcy.

Jeśli testament istnieje, ale wykonawca nie został wyznaczony, odmówił przyjęcia obowiązków lub nie może ich wykonywać, sąd może wyznaczyć zarządcę spadku.

Następnie ustala się skład masy spadkowej, rozpatruje zobowiązania zmarłego i prawa spadkobierców, a nieruchomość przekazuje zgodnie z wynikami postępowania spadkowego.

Jeśli właściciel zmarł poza Cyprem Północnym, spadkobiercy mogą potrzebować zagranicznego aktu zgonu i innych dokumentów z kraju, w którym nastąpiła śmierć. Wymogi dotyczące poświadczenia, tłumaczenia i wykorzystania takich dokumentów zależą od kraju ich wydania i konkretnej sprawy spadkowej, dlatego warto wyjaśnić tę kwestię przed złożeniem dokumentów w sądzie.

Kiedy należy zaktualizować testament

Testament można zmienić lub odwołać. Nowy dokument może wyraźnie odwołać poprzedni albo zmienić poszczególne postanowienia.

Szczególnie ważne jest ponowne przeanalizowanie testamentu po poważnych zmianach sytuacji rodzinnej.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem Fasıl 195 testament może zostać uznany za odwołany po późniejszym zawarciu małżeństwa przez testatora. Jeśli w chwili sporządzania testamentu dana osoba nie miała dzieci, późniejsze narodziny dziecka również mogą wpłynąć na ważność dokumentu. Wyjątek może mieć zastosowanie, jeśli z samego testamentu wynika, że został sporządzony z uwzględnieniem planowanego małżeństwa lub narodzin dziecka.

Dokument warto również sprawdzić po zakupie lub sprzedaży nieruchomości, rozwodzie, śmierci wskazanego spadkobiercy lub wykonawcy testamentu oraz sporządzeniu nowego testamentu w innym kraju.

Często zadawane pytania

Czy cudzoziemiec może sporządzić testament na Cyprze Północnym?

Tak. Samo obywatelstwo innego kraju nie stanowi przeszkody w dziedziczeniu ani sporządzeniu testamentu. Fasıl 195 wyraźnie przewiduje zasady mające zastosowanie do cudzoziemców i ich majątku.

Czy cudzoziemiec potrzebuje lokalnego testamentu, jeśli ma nieruchomość na Cyprze Północnym?

Prawo nie nakłada ogólnego obowiązku posiadania lokalnego testamentu na każdego cudzoziemca będącego właścicielem. Odrębny lokalny testament pozwala jednak uregulować kwestie nieruchomości w formie przewidzianej przez lokalne prawo oraz z wyprzedzeniem wskazać spadkobierców i wykonawcę testamentu.

Czy można przekazać mieszkanie jednej osobie?

Zależy to od sytuacji rodzinnej właściciela i mających do niego zastosowanie zasad. W przypadku nieruchomości mogą obowiązywać ograniczenia dotyczące części, którą można swobodnie zapisać w testamencie, dlatego samo obywatelstwo innego kraju nie oznacza możliwości przekazania 100% nieruchomości dowolnej osobie.

Czy można przekazać nieruchomość osobie, która nie jest krewnym?

Testament może przewidywać przekazanie majątku osobie, która nie jest krewnym, jednak faktyczny zakres takiego rozporządzenia zależy od zasad dotyczących chronionych udziałów w spadku.

Czy obecność dwóch świadków jest konieczna?

Tak. Testament podpisuje się w jednoczesnej obecności co najmniej dwóch świadków. Oni również podpisują dokument w obecności testatora i siebie nawzajem.

Czy spadkobierca może być świadkiem?

Nie należy wybierać spadkobiercy na świadka. Jeśli świadek, jego małżonek lub dziecko otrzymuje majątek na mocy testamentu, odpowiednie postanowienie może okazać się nieważne.

Czy trzeba podpisać każdą stronę?

Tak. Jeśli testament składa się z więcej niż jednej strony, testator i świadkowie muszą podpisać lub parafować każdą stronę. Jest to jeden z formalnych wymogów sporządzenia testamentu zgodnie z lokalnym prawem.

Jeśli potrzebujesz porady prawnej dotyczącej umowy kupna-sprzedaży

Możesz skontaktować się z naszym partnerem prawnym, firmą DeJure, aby skonsultować się z adwokatem posiadającym licencję na Cyprze Północnym.

Telefon: +90 539 119 05 55
WhatsApp
Telegram