Klasztor Chrysoroyiatissa

Klasztor Chrysoroyiatissa (Chrysoroyiatissa Monastery) znajduje się w górach dystryktu Pafos, około 37 km na północny wschód od miasta, niedaleko wioski Pano Panaja. Klasztor otaczają winnice i zalesione zbocza, a z jego terenu roztaczają się widoki na górskie doliny zachodniej części Republiki Cypryjskiej.

Klasztor słynie ze starożytnej ikony Matki Bożej, skarbca kościelnego i własnej winiarni. Wizytę można wygodnie połączyć ze spacerem po Pano Panai, odwiedzeniem lokalnych winiarni oraz przejściem szlakiem przyrodniczym Vouni-Panagias.

• Historia klasztoru
• Co oznacza nazwa Chrysoroyiatissa
• Legenda o cudownej ikonie
• Co zobaczyć w klasztorze
• Skarbiec i relikwie kościelne
• Klasztorna winiarnia
• Święto Zaśnięcia Matki Bożej
• Informacje praktyczne
• Co zobaczyć w pobliżu
• Najczęściej zadawane pytania

Historia klasztoru Chrysoroyiatissa

Klasztor został założony w 1152 roku przez mnicha Ignacego. Według klasztornej tradycji odkrył on u wybrzeży Pafos ikonę Matki Bożej, która trafiła na Cypr po długiej podróży morskiej.

Pierwsze zabudowania klasztoru nie zachowały się. Współczesny kompleks klasztorny powstał znacznie później, a obecny jednonawowy kościół wzniesiono w 1770 roku na fundamentach wcześniejszej świątyni.

Chrysoroyiatissa pozostaje czynnym klasztorem męskim. Nie sprawia wrażenia dużego kompleksu turystycznego: jego teren jest niewielki, cichy i zachowuje charakter górskiej wspólnoty monastycznej.

Co oznacza nazwa Chrysoroyiatissa

Pełna nazwa klasztoru wiąże się z Matką Bożą Chrysoroyiatissą. Zwykle tłumaczy się ją jako „Matka Boża Złotego Granatu”.

W tradycji chrześcijańskiej symbol granatu wiąże się z życiem, jednością i płodnością. Nazwa nawiązuje również do winnic, ogrodów i rolniczej historii tego górskiego regionu.

Legenda o cudownej ikonie

Według podania w okresie ikonoklazmu ikonę Matki Bożej wrzucono do morza u wybrzeży Azji Mniejszej, aby uchronić ją przed zniszczeniem. Fale wyrzuciły ją na zachodnim wybrzeżu Cypru, gdzie później odnalazł ją mnich Ignacy.

To właśnie to znalezisko stało się przyczyną założenia klasztoru. W klasztorze przechowywana jest pokryta złotem i srebrem ikona Chrystusa i Matki Bożej, którą tradycja kościelna wiąże z apostołem i ewangelistą Łukaszem.

Historię przybycia ikony należy traktować jako klasztorne podanie: nie można dokumentalnie potwierdzić wszystkich okoliczności jej pojawienia się.

Co zobaczyć w klasztorze

Główna świątynia jest jednonawowym kościołem zbudowanym w XVIII wieku. Nad trzema wejściami zachowały się freski, a wewnątrz można zobaczyć starożytne ikony, rzeźbiony ikonostas i wyposażenie liturgiczne.

Zabudowania klasztorne rozmieszczone są wokół wewnętrznego dziedzińca z kamiennymi arkadami i galeriami. Architektura wyróżnia się powściągliwością i dobrze współgra z otaczającym górskim krajobrazem.

Na dziedzińcu i tarasach posadzono kwiaty oraz tradycyjne cypryjskie rośliny. Dzięki położeniu na wzniesieniu roztaczają się stąd widoki na winnice, wzgórza i lasy regionu Pano Panaja.

Skarbiec i relikwie kościelne

Przy klasztorze działa Skarbiec ikon i wyposażenia kościelnego. W kolekcji znajdują się starożytne ikony, przedmioty liturgiczne, księgi religijne i inne zabytki sztuki kościelnej.

Skarbiec jest otwierany na życzenie, dlatego możliwość zwiedzania najlepiej ustalić bezpośrednio w klasztorze. W święta państwowe może być zamknięty.

Klasztorna winiarnia

Produkcja wina — to jedna z najciekawszych cech Chrysoroyiatissy. Klasztor otaczają winnice, a wytwarzanie wina ma tu wieloletnią historię.

Stara klasztorna winiarnia została odrestaurowana w latach 80. XX wieku i wznowiła działalność już jako nowoczesne gospodarstwo. Do produkcji wykorzystywane są winogrona z własnych działek w regionie Pano Panai.

W ofercie znajdują się wina białe, czerwone i różowe. Dostępność konkretnych win, możliwość degustacji i godziny otwarcia sklepu należy ustalić przed podróżą.

Oficjalna strona Chrysoroyiatissa Winery

Święto Zaśnięcia Matki Bożej

Główne święto klasztorne związane jest z Zaśnięciem Matki Bożej i odbywa się co roku w połowie sierpnia. Główne nabożeństwa odprawiane są 15 sierpnia, a uroczystości w sąsiedniej Pano Panai mogą rozpoczynać się już dzień wcześniej.

W tych dniach do klasztoru przyjeżdża znacznie więcej pielgrzymów niż zwykle. Osoby preferujące spokojne zwiedzanie powinny wybrać inny termin.

Informacje praktyczne

Lokalizacja

Wstęp: bezpłatny, przyjmowane są datki.

Godziny otwarcia od maja do sierpnia: codziennie od 09:30 do 12:30 oraz od 13:30 do 18:30.

Godziny otwarcia od września do kwietnia: codziennie od 10:00 do 12:30 oraz od 13:30 do 16:00.

Telefon: +357 26 722 457.

Godziny otwarcia mogą ulec zmianie bez wcześniejszego powiadomienia. Przed dalszą podróżą zaleca się potwierdzenie godzin zwiedzania telefonicznie.

Klasztor jest czynny, dlatego odwiedzający powinni zachować ciszę i wybierać zakrywający ciało ubiór. Ramiona i kolana powinny być zakryte.

Co zobaczyć w pobliżu

Pano Panaja

Najbliższa wioska położona jest wśród winnic i sadów owocowych. Jest znana jako miejsce urodzenia pierwszego prezydenta Republiki Cypryjskiej, arcybiskupa Makariosa III. We wsi działają poświęcone mu muzea, niewielkie kawiarnie i lokalne winiarnie.
Lokalizacja

Winiarnie regionu

Region Pano Panai należy do szlaku winnego Pafos. Podróż można uzupełnić o wizytę w lokalnych gospodarstwach, jednak degustacje zazwyczaj wymagają wcześniejszej rezerwacji.
Lokalizacja

Szlak przyrodniczy Vouni-Panagias

Trasa rozpoczyna się w pobliżu centrum Pano Panai i prowadzi przez górski teren wśród winnic, lasów oraz otwartych punktów widokowych. Przejście całej trasy zajmuje około trzech godzin.
Lokalizacja

Klasztor Ajia Moni

Kolejny niewielki zabytkowy klasztor znajduje się w okolicach Pano Panai. Można uwzględnić go w trasie po zabytkach sakralnych zachodniej części wyspy.
Lokalizacja

Najczęściej zadawane pytania

Czy warto specjalnie jechać do klasztoru Chrysoroyiatissa?

Klasztor jest interesujący ze względu na swoją historię, ikonę Matki Bożej, górską architekturę i własną winiarnię. Wizytę najlepiej połączyć z odwiedzeniem Pano Panai, winiarni i szlaku przyrodniczego.

Czy można odwiedzić winiarnię bez wycieczki z przewodnikiem?

Warunki zwiedzania i degustacji mogą się zmieniać. Przed podróżą należy skontaktować się z winiarnią i ustalić, czy przyjmuje odwiedzających w wybranym dniu.

Czy przy klasztorze działa muzeum?

Przy klasztorze działa Skarbiec ikon i wyposażenia kościelnego. Jest otwierany na życzenie i może być zamknięty w dni świąteczne.

Czy trzeba płacić za wstęp?

Zwiedzanie klasztoru jest bezpłatne. Chętni mogą zostawić datek.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie?

Na zwiedzenie świątyni i dziedzińca zwykle wystarcza 30–60 minut. Wizyta w skarbcu, winiarni i Pano Panai sprawi, że podróż zajmie kilka godzin.

Czy można robić zdjęcia?

Na terenie dziedzińca fotografowanie jest zazwyczaj możliwe, o ile nie ma znaków zakazu. Wewnątrz świątyni, skarbca i w pobliżu mnichów należy przestrzegać ustalonych zasad i w razie potrzeby poprosić o zgodę.