Dieta, sen, aktywność i optymizm powiązane z niższym ryzykiem demencji — badania

09.04.2026. Według danych SigmaLive i agencji ΑΠΕ-ΜΠΕ, kilka międzynarodowych badań opublikowanych w Journal of the American Geriatrics Society, w czasopiśmie Amerykańskiej Akademii Neurologii Neurology oraz w otwartym czasopiśmie PLOS One, wykazało związek między stylem życia a ryzykiem rozwoju demencji.

W jednym z badań przeanalizowano dane 9 071 zdrowych poznawczo uczestników amerykańskiego badania Health and Retirement Study, obserwowanych przez okres do 14 lat. Wyższy od średniego poziom optymizmu wiązał się z niższym o 15% ryzykiem wystąpienia demencji po uwzględnieniu wieku, płci, pochodzenia, wykształcenia, depresji i poważnych schorzeń.

Badanie opublikowane w Neurology objęło 92 849 osób (średni wiek 59 lat) i wykazało, że stosowanie wysokiej jakości diety roślinnej — z priorytetem dla pełnoziarnistych zbóż, owoców, warzyw, olejów roślinnych, orzechów i nasion strączkowych — wiąże się z niższym ryzykiem choroby Alzheimera i innych form demencji. Przeciwnie, „niskiej jakości” dieta roślinna z nadmiarem cukrów dodanych, przetworzonych zbóż i ziemniaków jako części przetworzonych dań lub fast foodów — wiązała się z wyższym ryzykiem. Autorzy podkreślają, że mowa o korelacji, a nie o udowodnionym związku przyczynowo-skutkowym.

Zbiorcza analiza 69 badań wykazała, że regularna aktywność fizyczna i 7–8 godzin snu w nocy są powiązane z mniejszym ryzykiem demencji: aktywność wiązała się średnio z 25% spadkiem ryzyka. Sen krótszy niż 7 godzin i dłuższy niż 8 godzin — ze wzrostem ryzyka odpowiednio o 18% i 28%; siedzący tryb życia powyżej 8 godzin dziennie — z 27% wzrostem ryzyka. Autorzy zwracają uwagę na znaczną niejednorodność danych.

Dla mieszkańców Cypru wyniki te oznaczają: dawanie pierwszeństwa wysokiej jakości produktom roślinnym, utrzymywanie regularnej aktywności fizycznej, dążenie do 7–8 godzin snu i ograniczanie długotrwałego siedzenia, biorąc pod uwagę, że wnioski opierają się na danych obserwacyjnych.