Cypr zamknął program przesiedlania migrantów przed uruchomieniem nowego Paktu UE

Od czerwca 2022 roku w ramach mechanizmu VSM z Cypru do dziewięciu innych krajów Unii Europejskiej przesiedlono 3039 osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. To najwyższy wynik spośród wszystkich śródziemnomorskich państw frontowych. Główny szczyt relokacji (2913 osób) przypadł na okres od marca 2023 roku do września 2025 roku. Wysoka aktywność władz wynika z krytycznego obciążenia infrastruktury wyspy: według danych Eurostatu za 2025 rok Cypr zajmuje trzecie miejsce w UE pod względem liczby nowych wniosków o azyl na mieszkańca (2,9 wniosku na 1000 mieszkańców wobec średniej unijnej 1,5).

Od 12 czerwca dotychczasowy dobrowolny format zastępuje ogólnoeuropejski Pakt o Migracji i Azylu. Zamiast jednorazowych programów wprowadzany jest coroczny system podziału odpowiedzialności, który na 2026 rok przewiduje przesiedlenie 21 000 osób lub pomoc finansową w wysokości 420 mln euro. Państwa UE będą mogły wybrać formę udziału — przyjmować uchodźców, przekazywać środki finansowe albo udzielać wsparcia praktycznego. W systemie zobowiązane są uczestniczyć wszystkie państwa Unii, z wyjątkiem Węgier i Słowacji. Cypr, obok Grecji, Włoch i Hiszpanii, został oficjalnie uznany za region o podwyższonym obciążeniu migracyjnym i zachowuje prawo do wsparcia ze strony partnerów.

Równolegle wiceminister migracji Nikos Ioannidis ogłosił uruchomienie przez Cypr krajowego programu dobrowolnych powrotów dla 20 tysięcy syryjskich rodzin. Rodzinom, które złożyły wnioski o ochronę do końca 2024 roku, za wyjazd z wyspy oferowane są выплаты: do 2000 euro na osobę dorosłą, 1500 euro na dziecko oraz dodatkowe 1000 euro na rodzinę dla osób ze statusem ochrony. Jednocześnie jednemu dorosłemu członkowi rodziny wolno pozostać na Cyprze na podstawie wizy pracowniczej do 31 sierpnia 2028 roku. Według danych ministerstwa dzięki funduszom europejskim i wypłatom od grudnia 2024 roku wyspę opuściło już około 5000 Syryjczyków.