Afelia — tradycyjna cypryjska potrawa z wieprzowiny
Afelia to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni cypryjskiej. Składa się z aromatycznych kawałków wieprzowiny gotowanych w suchym czerwonym winie z kolendrą — przyprawą, bez której tradycyjna kuchnia wyspy byłaby niepełna.
Nazwa dania pochodzi od starogreckiego słowa „οβελία” (ovelia), które oznaczało „mięso przygotowane na rożnie”.

Opis dania
Afelia to tradycyjne danie z wieprzowiny, które regularnie pojawia się na stołach cypryjskich i greckich. Klasyczna metoda przygotowania zakłada użycie glinianego garnka — tavy, który umieszcza się w piecu, aby mięso powoli się dusiło.
Mięso najpierw marynuje się w czerwonym winie z kolendrą, następnie podsmaża i dusi do miękkości. W efekcie powstaje bogate, lekko słodko-kwaśne danie o głębokim aromacie przypraw.
Ciekawostka: kolendra jest uważana za jedną z podstawowych przypraw kuchni cypryjskiej — dodaje się ją nie tylko do mięs, ale także do chleba, kiełbas i marynat.
Podanie: Afelię najczęściej podaje się z chrupiącym chlebem, ziemniakami, zwykłym ryżem, purguri (pilaw z bulguru z vermicelli i bulionem) lub mukentrą — mieszanką ryżu, soczewicy i cebuli. Danie zwykle obficie polewa się sosem powstałym podczas duszenia.
Przepis krok po kroku na Afelię
Przepis dla 6 osób.
Składniki
- 1,5 kg karkówki wieprzowej, pokrojonej w kawałki
- 3 łyżki nasion kolendry (⅔ do marynaty, ⅓ do gotowania)
- 2 szklanki suchego czerwonego wina
- 2 liście laurowe
- ¼ szklanki oliwy z oliwek
- 150 ml wody (w razie potrzeby)
- 22,5 g soli
- 4,5 g czarnego pieprzu
Wieprzowina: najlepiej nadają się kark lub łopatka — te części pozostają soczyste przy wolnym gotowaniu.
Kolendra: kluczowy składnik dania. Nasiona należy grubo zmielić, aby uwolniły cytrusowy aromat.
Czerwone wino: użyj wysokiej jakości wina wytrawnego — zmiękcza mięso i kształtuje smak sosu.
Przygotowanie
- Zmiażdż kolendrę: rozetrzyj nasiona w moździerzu, odkładając ⅓ na ostatni etap.
- Pokrój mięso: kawałki powinny mieć wielkość małej pięści.
- Przygotuj naczynie: użyj dużej miski do marynowania.
- Wybierz garnek: optymalny to garnek o średnicy około 24 cm i wysokości 12 cm.
Marynowanie mięsa
- Wymieszaj mięso z kolendrą: dodaj ⅔ przypraw i dokładnie wymieszaj.
- Wlej wino: dodaj liście laurowe, przykryj i marynuj przez co najmniej 3 godziny, najlepiej całą noc.
Smażenie
- Odcedź mięso: zachowaj marynatę i liście laurowe.
- Przypraw: posól i popieprz ze wszystkich stron.
- Podsmaż: smaż partiami na oliwie z oliwek do złotego koloru.
- Dodaj kolendrę: wsyp pozostałą ⅓ nasion i wymieszaj.
Wykończenie
- Dodaj marynatę: wlej płyn i dodaj trochę wody.
- Dusz: przykryj i gotuj około 1 godziny.
- Zredukuj sos: zdejmij pokrywkę i gotuj jeszcze 20 minut.
- Odstaw na chwilę: pozostaw danie na 10 minut przed podaniem.

Najczęściej zadawane pytania o jedzenie na Cyprze
Jakie inne tradycyjne dania mięsne są na Cyprze?
Na wyspie popularne są souvlaki, moussaka, sheftalia, stifado i kleftiko.
Z czego składa się cypryjskie meze?
Meze obejmuje dziesiątki przekąsek: oliwki, sałatki, ośmiornicę, saganaki, fasolę, sardynki i obowiązkowo chleb. Więcej o meze w specjalnym artykule.
Jakie znane sery są na Cyprze?
Najbardziej znany jest halloumi, ale równie interesujący jest ser Anari.
Czy w kuchni cypryjskiej są owoce morza?
Tak, na przykład krewetki saganaki w sosie pomidorowym z serem feta.
Gdzie na Cyprze można spróbować afelii?
Afelia jest dostępna niemal w każdej tradycyjnej tawernie. Popularne miejsca to Ploumin (Paralimni), Kokos Taverna (w pobliżu Larnaki), Riverdale, Terry’s Place i Venezia Tavern (Limassol).
Śledź nas na Instagramie i Telegramie — tam dzielimy się wieloma przydatnymi i interesującymi informacjami o tradycyjnych daniach Cypru!