Reflect Orbital, geceleri “güneşi açabilecek” uydusunu test etmek için izin aldı

Amerikan girişimi Reflect Orbital, son yılların en sıra dışı uzay fikirlerinden birini hayata geçirmeye bir adım daha yaklaştı. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), şirkete 18 metrelik yansıtıcı aynayla donatılmış Eärendil-1 uydusunu test amaçlı fırlatma izni verdi. Denemeler başarılı olursa şirket, güneş ışığını Dünya'nın herhangi bir noktasına gün batımından sonra bile yönlendirebilecek.

Geliştiricilerin tasarımına göre uydu kendi aydınlatmasını üretmiyor; dev bir ayna gibi çalışıyor. Yörüngede bulunan uydu, güneş ışınlarını gezegenin yüzeyinde önceden seçilen bir bölgeye yansıtıyor. Müşteriler, ihtiyaç duydukları yere ve zamanda birkaç dakikalığına kelimenin tam anlamıyla “güneş sipariş edebilecek”.

Reflect Orbital, teknolojinin her dakika gün ışığının önem taşıdığı alanlarda kullanılabileceğini belirtiyor. Olası kullanım senaryoları arasında arama-kurtarma operasyonları, doğal afetlerin sonuçlarının ortadan kaldırılması, inşaat makinelerinin gece çalışması ve güneş battıktan sonra güneş enerjisi santrallerinin çalışmaya devam etmesi yer alıyor. Şirketin tahminlerine göre, birkaç dakikalık ek doğal aydınlatma, yeni altyapı inşa etmeden enerji üretimini artırabilir.

Ancak bu fikir, testler başlamadan önce bile bilim camiasının sert eleştirilerine yol açtı.

Astronomlar, bu tür uyduların uzay gözlemlerini ciddi şekilde zorlaştırabileceği konusunda uyarıyor. Haberleşme uyduları da dahil olmak üzere, alçak Dünya yörüngesindeki binlerce araç bugün bile teleskop görüntülerinde parlak izler bırakıyor. Özel yansıtıcı uyduların fırlatılması ise gökyüzündeki ışık kirliliğini daha da artırabilir ve bilimsel gözlemlerin kalitesini düşürebilir. Bazı uzmanlar bu tür projeleri optik astronomi için “varoluşsal tehdit” olarak nitelendiriyor.

Biyologlar da benzer ölçüde endişeli. Geceleri yapay aydınlatma, insanların ve hayvanların doğal sirkadiyen ritimlerini bozabilir; uykuyu, böceklerin, kuşların ve deniz hayvanlarının davranışlarını etkileyebilir ve doğal aydınlanmaya göre yön bulan türlerin göç rotalarını şaşırtabilir.

Reflect Orbital ise söz konusu olanın sürekli aydınlatma değil, yalnızca birkaç dakika süren kısa seanslar olduğunu belirtiyor. Şirket ayrıca sistemin çalışmasını müşterilerle önceden koordine edeceğini ve hava sahası güvenliği ile astronomik gözlemlerle ilgili kısıtlamalara uyacağını taahhüt ediyor.

Proje şimdilik erken aşamada. İlk uydu Eärendil-1 yalnızca teknolojiyi sergilemek amacıyla tasarlandı. Denemeler başarılı olursa şirket, geniş ölçekli bir yörünge grubu kurmayı planlıyor. Reflect Orbital'in uzun vadeli planlarına göre 2035 yılına kadar yörüngede 50 bine kadar aynalı uydu faaliyet gösterebilir.

Fikrin iddialı olmasına rağmen birçok uzman, böylesine büyük ölçekli bir sistemin ciddi çevresel ve bilimsel sonuçlar doğurmadan çalışabileceğinden şüphe ediyor. Önümüzdeki yıllarda yapılacak ilk denemelerin sonuçları, “abonelikle yapay güneş”in sanayi ve kurtarma ekipleri için yeni bir araca dönüşüp dönüşmeyeceğini ya da katı uluslararası kısıtlamalarla karşılaşacak tartışmalı bir konsept olarak kalıp kalmayacağını gösterecek.