Δηλητηριώδη αράχνη στην Κύπρο — ποια είδη συναντώνται και πόσο επικίνδυνα είναι

Στην Κύπρο οι αράχνες βρίσκονται παντού, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές και στις πλαγιές των βουνών, αλλά δεν υπάρχει λόγος να τις φοβάστε. Οι περισσότερες είναι απολύτως ακίνδυνες για τον άνθρωπο και προσφέρουν ωφέλεια, καταστρέφοντας επιβλαβή έντομα. Ωστόσο, ορισμένα είδη μπορεί να δαγκώσουν σε περίπτωση απρόσεκτης επαφής, προκαλώντας ήπιο οίδημα ή ερεθισμό του δέρματος.

• Ευρωπαϊκή ταραντούλα
• Λύκαινα αράχνη
• Αναπηδούσα αράχνη
• Σπάνια και ασυνήθιστα είδη
• Πρώτες βοήθειες σε δάγκωμα αράχνης
• Συχνές ερωτήσεις

Ευρωπαϊκή ταραντούλα

Η ευρωπαϊκή ταραντούλα (Lycosa tarantula) είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά μέλη της κυπριακής πανίδας. Το μήκος του σώματος ενός ενήλικου ατόμου φτάνει τα 4–5 εκ., και με τα πόδια έως 10 εκ. Προτιμά ξηρές, πετρώδεις περιοχές και είναι δραστήρια τη νύχτα.

Κίνδυνος: Το δάγκωμα συμβαίνει μόνο σε άμυνα. Είναι επώδυνο, συγκρίσιμο με τσίμπημα σφήκας, αλλά δεν είναι επικίνδυνο για τη ζωή. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ερυθρότητα, πρήξιμο και τοπικό κάψιμο. Συνιστάται να πλύνετε την περιοχή και να μην ξύνετε το δέρμα.

Λύκαινα αράχνη (κυπριακή ταραντούλα)

Η λύκαινα αράχνη (Hogna radiata) ανήκει στην οικογένεια Lycosidae. Το μέσο μέγεθος σώματος είναι έως 3 εκ. Διακρίνεται από χαρακτηριστική ραβδωτή χρωματική απόχρωση που βοηθά στη συγχώνευση με το έδαφος. Είναι δραστήρια στο έδαφος, δεν φτιάχνει δίκτυα, κυνηγά έντομα.

Κίνδυνος: Δεν είναι δηλητηριώδης. Δαγκώνει μόνο όταν απειλείται, συνήθως για αυτοάμυνα. Μπορεί να προκαλέσει ήπιο ερεθισμό του δέρματος. Προτιμά υγρούς λιβάδια και πεσμένα φύλλα, αποφεύγει τους ανθρώπους.

Αναπηδούσα αράχνη

Η αναπηδούσα αράχνη (Salticidae) είναι ένας μικρός, δραστήριος κυνηγός, με μήκος σώματος περίπου 0,5–2 εκ. Μπορεί να πηδήξει αποστάσεις πολλαπλάσιες του μήκους του σώματός της. Προτιμά ηλιόλουστες περιοχές — τοίχους σπιτιών, φράχτες, πέτρες.

Κίνδυνος: Αβλαβής. Το δηλητήριο είναι ασθενές και δεν έχει σημαντική επίδραση στον άνθρωπο. Μπορεί περιστασιακά να δαγκώσει αν πιεστεί με τα δάχτυλα, αλλά οι συνέπειες περιορίζονται σε ήπιο κνησμό.

Σπάνια και ασυνήθιστα είδη

Το 2010, στην Πάφο βρέθηκε ένα δείγμα που έμοιαζε με τη Μαύρη Χήρα. Οι έρευνες επιβεβαίωσαν ότι ανήκει στο γένος Latrodectus, αλλά εμφανίζεται πολύ σπάνια. Τα τελευταία χρόνια δεν υπήρξαν νέες επιβεβαιωμένες παρατηρήσεις.

Το 2018, στα Όρη Beşparmak, Κύπριοι και Τούρκοι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο είδος από την οικογένεια Dysderidae — Harpactea Günselorum. Αυτή η αράχνη τρέφεται με μυρμήγκια και είναι εντελώς ακίνδυνη για τον άνθρωπο.

Πρώτες βοήθειες σε δάγκωμα αράχνης

1. Πλύνετε την περιοχή με ζεστό νερό και σαπούνι. 2. Εφαρμόστε αντισηπτικό (π.χ. διάλυμα χλωρεξιδίνης). 3. Σε περίπτωση κνησμού ή ερυθρότητας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το λοσιόν CLAMINE-T — διατίθεται στα φαρμακεία της Βόρειας Κύπρου σε μορφή στυλό. 4. Αν εμφανιστεί έντονο οίδημα, ναυτία ή δυσκολία στην αναπνοή — αναζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια.

Περισσότερα για φάρμακα στη Βόρεια Κύπρο — σε ξεχωριστό άρθρο.

Συχνές ερωτήσεις για τις αράχνες στην Κύπρο

Οι αράχνες στην Κύπρο είναι επικίνδυνες;
Οι περισσότερες είναι ασφαλείς. Τα δαγκώματα είναι σπάνια και συνήθως δεν έχουν σοβαρές συνέπειες. Οι εξαιρέσεις είναι πολύ σπάνιες — π.χ. μεμονωμένα δαγκώματα tarantula ή Latrodectus.

Πρέπει να πάω σε γιατρό μετά από δάγκωμα;
Αν δεν υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα αλλεργίας (δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη, εξανθήματα στο σώμα), αρκεί η φροντίδα της πληγής και η παρακολούθηση. Σε επιδείνωση της κατάστασης — επικοινωνήστε αμέσως με το πλησιέστερο ιατρικό κέντρο ή καλέστε το 112.

Οι αράχνες είναι χρήσιμες;
Ναι. Ελέγχουν τον πληθυσμό μυγών, κουνουπιών και άλλων εντόμων. Στα σπίτια, καλύτερα να μην σκοτώνετε αράχνες χωρίς λόγο — παίζουν σημαντικό οικολογικό ρόλο.

Συμβουλή: Αν ζείτε ή κάνετε διακοπές στην Κύπρο, να είστε προσεκτικοί κατά τον καθαρισμό, στους κήπους και κάτω από πέτρες. Οι αράχνες δεν είναι επιθετικές και επιτίθενται μόνο σε περίπτωση απειλής.

Ακολουθήστε νέα άρθρα για τη φύση της Βόρειας Κύπρου στο κανάλι μας στο Telegram και στο Instagram.