Κύπριοι βουλευτές ζητούν ενίσχυση της προστασίας των ιδιοκτητών ακινήτων από τις εκποιήσεις

Βουλευτές του κυπριακού κοινοβουλίου προτίθενται να διεκδικήσουν πρόσθετα μέτρα προστασίας για τους ιδιοκτήτες κατοικιών που απειλούνται με κατάσχεση ακινήτων λόγω χρεών. Μεταξύ των προτάσεων είναι η πλήρης αναστολή των διαδικασιών εκποίησης ακινήτων καθ' όλη τη διάρκεια του 2026.

Η συζήτηση για περίπου 30 νομοθετικές πρωτοβουλίες θα ξεκινήσει στις 9 Μαρτίου σε συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών. Στην ακρόαση έχουν κληθεί ο Υπουργός Οικονομικών και ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας. Η Βουλή σχεδιάζει να ολοκληρώσει τις εργασίες επί του θέματος μέχρι τα μέσα Απριλίου — μετά την ημερομηνία αυτή το νομοθετικό σώμα θα διαλυθεί ενόψει των εκλογών του Μαΐου.

Ο εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού, δήλωσε ότι στην Κύπρο συντελείται ένα «πογκρόμ» εκποιήσεων, με αποτέλεσμα «χιλιάδες» άνθρωποι να χάνουν τα σπίτια τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ισχύον σύστημα δεν παρέχει επαρκή προστασία ούτε στους ιδιοκτήτες κατοικιών ούτε στους εγγυητές δανείων, ενώ πολλές υποθέσεις βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο και δεν επιδέχονται αναθεώρηση.

Ο βουλευτής των Οικολόγων, Σταύρος Παπαδούρης, παρέθεσε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά την κύρια κατοικία των πολιτών. Συγκεκριμένα, το 55% των εκποιήσεων αφορά κατοικίες αξίας έως 250.000 ευρώ και το 70% έως 350.000 ευρώ. Είναι ακριβώς το όριο των 350.000 ευρώ που είχε εξεταστεί προηγουμένως από τη Βουλή ως ένα είδος προστατευτικού ουδού.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα λεγόμενα «τερματισμένα δάνεια», όπου η σύμβαση έχει ακυρωθεί λόγω καθυστερήσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις επιβάλλονται υψηλά επιτόκια υπερημερίας — από 9% έως 12% ετησίως — γεγονός που αυξάνει περαιτέρω την οφειλή. Παρά το γεγονός ότι οι εταιρείες διαχείρισης προβληματικών δανείων μείωσαν τον όγκο των «κόκκινων» δανείων κατά περίπου 5,7 δισ. ευρώ, το συνολικό τους χαρτοφυλάκιο αυξήθηκε από τα 16 στα 18,5 δισ. ευρώ — ακριβώς λόγω των δεδουλευμένων τόκων.

Επίσης, οι βουλευτές επισημαίνουν τις χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες. Οι εκδικάσεις μπορεί να διαρκέσουν χρόνια, ενώ οι πλειστηριασμοί ακινήτων πραγματοποιούνται ήδη 6-9 μήνες μετά την έναρξη της διαδικασίας. Ακόμη και αν ο δανειολήπτης κερδίσει την υπόθεση, είναι αδύνατο να ανακτήσει το σπίτι — προβλέπεται μόνο χρηματική αποζημίωση.

Το κόμμα ΔΗΠΑ πρότεινε την προσωρινή απαγόρευση των εκποιήσεων ακινήτων αξίας έως 350.000 ευρώ για ολόκληρο το 2026. Επιπλέον, προτείνεται οι αποφάσεις του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου να καταστούν δεσμευτικές και τελεσίδικες, εφόσον το αμφισβητούμενο ποσό δεν υπερβαίνει τις 50.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τον βουλευτή Μάριο Καρογιάν, συχνά κατοικίες βγαίνουν στο σφυρί για σχετικά μικρά ποσά — 5, 10 ή 20 χιλιάδες ευρώ — ακόμη και αν ο δανειολήπτης είχε καταβάλει προσπάθειες να διευθετήσει το χρέος.

Οι βουλευτές προειδοποιούν: εάν δεν εγκριθούν σοβαρές αλλαγές, η Κύπρος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα άνευ προηγουμένου κύμα εκποιήσεων κατοικιών ήδη από το 2026.