Κύπρος: Αλλάζει το τέλος ταφής απορριμμάτων — Σταδιακή αύξηση έως το 2039, σύστημα «Πληρώνω όσο Πετώ» από το 2027

Οι κυπριακές αρχές αναθεωρούν το τέλος ταφής απορριμμάτων, το οποίο θα αυξάνεται σταδιακά έως το 2039. Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδιάζει να εφαρμόσει από το 2027 το σύστημα «Πληρώνω όσο Πετώ» (ΠΟΠ), το οποίο αναμένεται να μειώσει σημαντικά τον όγκο των σκουπιδιών μέσω της διαλογής στην πηγή.

Η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, υπενθύμισε ότι ο συντελεστής για την ταφή απορριμμάτων έχει ήδη μειωθεί από τα 35 στα 10 ευρώ. Από το 2028 προβλέπεται σταδιακή αύξηση κατά 5 ευρώ ετησίως.

Σύμφωνα με την Υπουργό, ο κλιμακωτός μηχανισμός δίνει στο κράτος τον χρόνο να ολοκληρώσει το δίκτυο μονάδων επεξεργασίας μεικτών και χωριστά συλλεγόμενων αποβλήτων στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου διαχείρισης δημοτικών αποβλήτων. Ταυτόχρονα, οι τοπικές αρχές θα μπορέσουν να προετοιμαστούν για την πλήρη εφαρμογή των προγραμμάτων χωριστής συλλογής μέσω του συστήματος ΠΟΠ.

Εκτιμάται ότι χωρίς την εφαρμογή του ΠΟΠ, η ετήσια επιβάρυνση ανά νοικοκυριό για τη συλλογή απορριμμάτων θα μπορούσε να φτάσει τα 10,60 ευρώ έως το 2027. Με την εφαρμογή του νέου μοντέλου, το ποσό θα είναι χαμηλότερο — περίπου μεταξύ 2,54 και 6,76 ευρώ.

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι στόχος της δεν είναι να μετακυλήσει πρόσθετο κόστος στους πολίτες. Για τη στήριξη της μεταρρύθμισης, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης θα λάβουν συνολικά 46 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 23 εκατομμύρια σχετίζονται με την έγκριση του τέλους ταφής στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το 2026 θα ξεκινήσει η σταδιακή κατανομή ακόμη 48 εκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη της χωριστής συλλογής, ανάλογα με την πρόοδο υλοποίησης των τοπικών σχεδίων δράσης. Παραμένουν ωστόσο εκκρεμή ζητήματα, όπως η υποβολή λεπτομερών σχεδίων και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών των μονάδων επεξεργασίας. Το κράτος έχει ήδη παραγγείλει ειδική μελέτη για την αποφυγή λαθών του παρελθόντος, όπως τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στη μονάδα στο Πεντάκωμο.

Η Υπουργός υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική αλλαγή του φορολογικού συντελεστή, αλλά για μια στρατηγική μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων — με έμφαση στη μείωση του όγκου των απορριμμάτων, την ανάπτυξη της ανακύκλωσης και την προστασία του περιβάλλοντος.

Όπως ανέφερε, η έναρξη του συστήματος «Πληρώνω όσο Πετώ» έχει προγραμματιστεί για το 2027. Το νομοθετικό πλαίσιο υπάρχει ήδη και καθήκον των αρχών είναι να διασφαλίσουν την ορθή και δίκαιη εφαρμογή του. Η ετήσια αύξηση των 5 ευρώ θα διατηρηθεί έως το 2039, ωστόσο η πραγματική οικονομική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα εφαρμογής του συστήματος ΠΟΠ και τη μείωση του συνολικού όγκου αποβλήτων.