Kolokazi (kolokas) Kuzey Kıbrıs’ta — tarifler, faydaları ve bilgiler

Kuzey Kıbrıs’ı ziyaret ettiyseniz, muhtemelen pazarlarda veya mağazalarda büyük, sıra dışı şekilli bir kök sebze görmüşsünüzdür. Bu, Kolokaziya veya Kıbrıslıların dediği gibi Kolokas’tır. Yerel mutfağın en eski ürünlerinden biri olup, adanın gastronomik sembolü olarak haklı bir üne sahiptir.

• Kolokaziya Nedir
• Faydaları
• Kolokas Nasıl Tüketilir
• Kolokas Tarifleri
• Sık Sorulan Sorular

Kolokaziya Nedir

Colocasia esculenta, yenilebilir nişastalı kökü için yetiştirilen tropikal bir bitkidir. Farklı ülkelerde taro olarak bilinir, Kıbrıs’ta ise kolokas olarak adlandırılır. Dünyanın en eski kültür sebzelerinden biridir ve Güneydoğu Asya kökenlidir. Günümüzde Kolokaziya, özellikle Magosa bölgesinde aktif olarak yetiştirilmektedir.

Kolokas, adada yüzyıllardır hazırlanmakta olup geleneksel Kıbrıs mutfağına sıkı sıkıya yerleşmiştir. Kırsal alanlarda ev kullanımı için yetiştirilir ve genellikle et, baklagiller veya domates ile birlikte kullanılır. Kök sebze tadı patatese benzer, ancak hafif fındıksı bir lezzeti ve kremamsı bir dokusu vardır.

Önemli: çiğ Kolokaziya yenmez — kabuğu ve suyu kalsiyum oksalat kristalleri içerir ve cilt ile mukoza zarında tahrişe neden olabilir. Bu nedenle yumrular her zaman soyulur ve pişirilir.

Kolokasın Faydaları

Kolokas sadece lezzetli değil, aynı zamanda çok sağlıklıdır. İşte başlıca faydaları:

• Lif kaynağı. Sindirimi iyileştirir, tokluk hissi sağlar ve metabolizmayı düzenler.
• Vitamin ve mineral açısından zengin. A, C, B6 vitaminleri, potasyum, magnezyum ve demir içerir; kalp ve sinir sistemi sağlığını destekler.
• Antioksidan özellikler. Serbest radikallerle savaşmaya yardımcı olur ve hücrelerin yaşlanma sürecini yavaşlatır.
• Kalp için faydalıdır. Potasyum kan basıncını düzenlemeye yardımcı olur ve kardiyovasküler sistemi güçlendirir.
• Diyet için uygundur. Düşük yağ içeriği ve glüten içermemesi sayesinde Kolokas, diyabet ve hipertansiyon için tavsiye edilir.

Kolokas Nasıl Tüketilir

Kuzey Kıbrıs’ta Kolokas genellikle et veya sebzelerle domates sosunda haşlanır. Tadının kuzu, tavuk, nohut ve bulgur ile iyi uyumu vardır. Bu yemek geleneksel olarak havanın daha soğuk olduğu kış aylarında hazırlanır.

Klasik tariflerin dışında, Kolokas kızartılabilir, fırınlanabilir veya püre için temel olarak kullanılabilir. Asya ve Afrika’da cips, çorba ve hatta tatlılar yapmak için kullanılır. Pişirildikten sonra yumrular yumuşak, kremamsı hale gelir ve hafif fındıksı aroması korunur.

Kolokas Tarifleri

Kuzu Etli Kolokas

Malzemeler:

• 1 kg Kolokas;
• 300 g kuzu eti;
• 2 soğan;
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı;
• 1 yemek kaşığı domates salçası;
• 3 su bardağı su;
• 1 çay kaşığı limon suyu;
• Tuz ve karabiber damak tadına göre.

Hazırlanışı:

1. Kolokasları soyun ve büyük parçalara doğrayın.
2. Kuzu etini soğan ile birlikte altın rengi alana kadar kavurun.
3. Domates salçası ve suyu ekleyin, kaynamaya bırakın.
4. Et yumuşayınca kolokas, baharatlar ve limon suyunu ekleyin. Kısık ateşte 30 dakika pişirin.
5. Sıcak servis yapın, taze otlarla süsleyin.

Tavuklu Kolokas

Malzemeler:

• 1 kg tavuk, parçalara ayrılmış;
• 1 kg Kolokas;
• 4 yemek kaşığı bitkisel yağ;
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı;
• 1 orta boy soğan;
• 4 sap kereviz;
• 1 yemek kaşığı domates salçası;
• 1 litre tavuk suyu;
• Tuz ve karabiber damak tadına göre.

Hazırlanışı:

1. Tavuğu altın rengi alana kadar kavurun, bir kenara alın.
2. Aynı tavada soğanı kavurun ve kerevizi ekleyin.
3. Kolokasları soyun ve parçalayın (bıçakla kırın, kesin).
4. Tavuk ve kolokasları tavaya ekleyin, tuz ve karabiber serpin.
5. Domates salçasını tavuk suyunda çözün, ekleyin, kapağı kapatın ve 30 dakika pişirin.

Bu pişirme yöntemi yemeği özellikle aromatik ve lezzetli yapar. Eti çıkarırsanız, lezzetli bir vejetaryen garnitür elde edersiniz.

Kolokas ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Kolokas başka nerelerde yenir?

Kıbrıs dışında, Kolokaziya Asya, Afrika ve Orta Doğu mutfaklarında yetiştirilir ve yaygın olarak kullanılır. Japonya ve Hawaii’de tatlılar ve çorbalar için taro kullanılırken, Kıbrıs’ta ağırlıklı olarak et yemeklerinde kullanılır.

Kolokas nasıl doğru şekilde yıkanır ve soyulur?

Kolokas yıkanmaz, kabuğu dikkatlice soyulur; yumru kağıt veya havlu üzerinde tutulur. Soyduktan sonra yüzey kuru bir bezle silinir. Bu, bitki suyundan kaynaklanan cilt tahrişini önler.

Kolokas nasıl doğru şekilde kesilir?

Kolokas patates gibi kesilmez. Bıçak yumruya saplanır ve döndürülerek parçalar kırılır — böylece sebzenin yapısı korunur ve pişirme sırasında parçalar dağılmaz.

Kıbrıs mutfağıyla ilgili daha fazla tarif ve ilginç bilgi için Instagram ve Telegram kanalımıza göz atabilirsiniz.