Kiti’den Larnaka Havalimanı’na Kıyı Koruma Projesi Çevresel Riskler Nedeniyle Durduruldu

Kiti Burnu’ndan Larnaka havalimanı bölgesine kadar sahil boyunca dalgakıranlar ve enine setler inşa edilmesi projesi geçici olarak durduruldu. Kıbrıs Çevre Departmanı olumsuz bir değerlendirme yaparak kıyı ve deniz ekosistemleri için ciddi ve geri dönüşü olmayan riskler bulunduğunu belirtti.

Karar 14 Ocak 2025 tarihli. Belgede, Kıbrıs Kamu İşleri Departmanı’na biyolojik çeşitliliği ve iklim değişikliği etkilerini dikkate alan Nature-based Solutions (Doğaya Dayalı Çözümler) ilkelerine dayalı alternatif kıyı koruma seçenekleri sunması tavsiye edildi.

Özel Çevresel Rapor’a göre, incelenen alan, Kıbrıs’taki Natura 2000 ağına dahil olan tüm kumulların yaklaşık %10’unu içeriyor. Bunların zarar görmesi veya kaybı, Kıbrıs’ın Avrupa Birliği’ne karşı yükümlülüklerini ihlal etmesine yol açabilir.

Projenin uygulanmasının önemli doğal öğelere zarar vereceği belirtiliyor:

• erozyona karşı doğal bir bariyer görevi gören 1.603 m² Posidonia oceanica çayırının yok edilmesi,
• 22.486 m² kumlu deniz tabanının zarar görmesi,
• 11.661 m² resifin yok edilmesi,
• yıl boyunca bölgede yaşayan korunan deniz kaplumbağaları Caretta caretta ve Chelonia mydas için beslenme alanlarının kaybı

Kıyı mühendisliği uzmanı Ksenia Loizidu, bu bölgedeki yoğun kıyı erozyonunun kısmen 1980’de inşa edilen Pervolia’daki mevcut dalgakıran ile ilişkili olduğunu belirtti.

Değerlendirmesine göre, kıyıdan yaklaşık 240 metre mesafede yeni sert yapılar inşa etmek:

• mevcut erozyonu ortadan kaldırmayacak,
• yeni istikrarsızlık bölgeleri oluşturacak,
• Müdahale alanının kuzeyindeki kıyı hattı aşınmasını artıracak.

“Bu bölgede kum doğal bir döngüyle hareket eder: kışın taşınır, yazın geri döner. Yapay yapılar bu dengeyi bozacaktır,” raporda belirtiliyor.

Departman ayrıca, deniz ekosisteminin hassasiyetine dikkat çekerek, plajların taş ocağı kumlarıyla yapay olarak doldurulması fikrine ciddi şüpheyle yaklaşıyor.

Alternatif olarak daha yumuşak kıyı koruma önlemleri öneriliyor, bunlar şunları içeriyor:

• mevcut taş güçlendirmelerinin genişletilmesi,
• denize erişim için merdiven inşası,
• kazıklı iskeleler,
• kısa, yoğun dip set sistemleri,
• mevcut paralel dalgakıranın yeniden inşası.

İnceleme alanı üç bölüme ayrılmıştır:

1. Kiti Burnu’ndan Pervolia topluluğundaki doğal taş kıyı güçlendirmesinin batı sınırına kadar;
2. Bu noktadan Yialos Village (Cybarco) kompleksine kadar;
3. Kompleksten Larnaka havalimanı bölgesindeki inceleme alanının doğu sınırına kadar.

Çevre Departmanı, önerilen projenin çevresel olarak kabul edilemez olduğunu vurgulamaktadır. Kamu İşleri Departmanı şimdi modern çevresel standartlara ve Kıbrıs’ın doğa koruma yükümlülüklerine uygun yeni çözümler geliştirmelidir.