Zivania — Kıbrıs’ın geleneksel sert alkollü içkisi
Şarabı seviyorsanız, efsanevi Commandaria’yı mutlaka duymuşsunuzdur. Eğer duymadıysanız — bu içeceğin tarihini ayrıca okumanızı öneririz. Kıbrıs’taki sert alkoller arasında en az onun kadar önemli bir yere sahip olan zivania ise yüzyıllara dayanan geçmişi olan geleneksel bir üzüm distilatıdır.
- Zivania nedir
- Zivania’nın tarihi
- Zivania’nın alkol derecesi
- Zivania nasıl içilir
- Zivania hakkında sık sorulan sorular
Zivania nedir
Zivania, şarap üretiminden sonra kalan üzüm posasının (cibre) damıtılmasıyla elde edilen, Kıbrıs’a özgü geleneksel ve sert bir alkollü içecektir. Üzüm posası kuru şarapla karıştırılır ve ardından damıtılır.
Bu içecek coğrafi koruma altındadır: benzer bir teknoloji başka yerlerde kullanılsa bile, yalnızca Kıbrıs’ta üretilen alkol zivania olarak adlandırılabilir.
Zivania’nın başlıca türleri:
- şeffaf — katkısız, klasik
- kırmızı veya pembemsi — genellikle tarçın olmak üzere baharat eklenmiş
- altın renkli — genellikle meşe fıçılarda dinlendirilmiş
Zivania’nın tarihi
Zivania sık sık İtalyan grappa’sı ile karşılaştırılır — ve bu boşuna değildir. Aslında aynı tür üzüm distilatıdır. Damıtma teknolojisinin Kıbrıslılara Venedik Cumhuriyeti döneminde İtalyanlar tarafından aktarıldığı düşünülmektedir.
Kıbrıs’ta zivania üretimi yaklaşık XIV. yüzyılın sonlarında başlamış ve Osmanlı ile Britanya yönetimi dönemlerinde bile devam etmiştir.
- İlginç bir bilgi: 1949 yılında Britanya makamları kendi alkollerini teşvik etmek amacıyla zivania üretimini yasakladı. Bunun sonucunda içecek, adanın sömürgeden kurtuluşuna kadar yeraltında üretilmeye devam etti.
Zivania’nın alkol derecesi
Alkol derecesi bakımından zivania, geleneksel votkayı bile geride bırakır. Resmî satışta içeceğin alkol oranı üretim sırasında yapay olarak sınırlandırıldığı için yaklaşık 45 derecedir.
Ev yapımı zivania’da ise alkol oranı 70 dereceye kadar çıkabilir.
- İlginç bir bilgi: Kikkos Manastırı’nda keşişler yaklaşık 50 derece alkol oranına sahip zivania üretmektedir.
Zivania nasıl içilir
Zivania soğutularak sade şekilde servis edilir. Geleneksel atıştırmalıklar arasında badem, ceviz, lokum, soutzouko ve ayrıca et ürünleri bulunur: louza veya Kıbrıs sucuğu. İçecek sıklıkla geleneksel meze ile birlikte aperitif olarak sunulur.
Gastronomik kullanımının yanı sıra zivania, günlük hayatta da kullanılmıştır: yaraların dezenfekte edilmesi, masaj ve ovmalar, soğuk algınlığı ve diş ağrılarının giderilmesi, ayrıca özellikle Troodos Dağları köylerinde soğuk kış aylarında iç ısıtan bir içecek olarak.
Zivania hakkında sık sorulan sorular
“Zivania” kelimesinde vurgu nereye yapılır?
Vurgu ikinci “i” harfindedir. Kelime, üzüm posası anlamına gelen Yunanca “zivan” sözcüğünden gelir. Sıklıkla sanıldığı gibi bir üzüm çeşidi değil, üzüm cibresidir.
Zivania hangi üzümlerden yapılır?
Geleneksel üzüm çeşitleri ksinisteri ve mavrodur; karıştırılmaları mümkündür. Başka bir üzüm kullanıldığında bu, adında belirtilir; örneğin “Zivania Sauvignon”.
Zivania’yı kimler üretir?
Büyük üreticiler arasında KEO, LOEL Tsiakkas, SODAP ve ETKO yer alır. Ayrıca zivania geleneksel olarak özellikle Troodos Dağları’ndaki köylerde de damıtılmaktadır. Hatta Kikkos Manastırı’nın bile kendi üretimi vardır.
Instagram ve Telegram hesaplarımızı takip edin — Kıbrıs’ın geleneksel içecekleri ve mutfağı hakkında her şeyi öğrenin!
Yazar
Ben, kalbim önümde daha büyük bir şey olduğunu söylediğinde hayatımı değiştirmekten korkmayan bir insanım. Beyaz Rusya doğumluyum. Pedagojik ve iktisadi eğitimden finans sektörüne ve lojistikte yıllarca süren çalışmaya uzanan bir yol kat ettim — her şeyin hareket ettiği,…