Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Κυπριακή Δημοκρατία: πώς είναι οργανωμένο το σχολείο από την 7η έως τη 12η τάξη

Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Κυπριακή Δημοκρατία διαρκεί 6 χρόνια — από τα 12 έως τα 18 έτη — και χωρίζεται σε δύο στάδια: το υποχρεωτικό Gymnasium (τάξεις 7–9) και το λύκειο (τάξεις 10–12). Στα δημόσια σχολεία η φοίτηση είναι δωρεάν. Μετά την ολοκλήρωση της 12ης τάξης οι μαθητές δίνουν ενιαίες απολυτήριες εξετάσεις, τα αποτελέσματα των οποίων χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας.

• Δομή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
• Gymnasium: υποχρεωτικό στάδιο
• Lykeio: ακαδημαϊκή κατεύθυνση
• Technical School: επαγγελματική εκπαίδευση
• Πώς επιλέγονται τα μαθήματα
• Εξετάσεις και εισαγωγή
• Ιδιωτικά σχολεία και εναλλακτικά προγράμματα
• Συχνές ερωτήσεις

Δομή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Το σύστημα Secondary Education στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι δομημένο σύμφωνα με το ευρωπαϊκό μοντέλο και αποτελείται από δύο διαδοχικά επίπεδα:

Μετά την ολοκλήρωση του Gymnasium, ο μαθητής πρέπει να επιλέξει την επόμενη πορεία: ακαδημαϊκή (λύκειο) ή επαγγελματική (τεχνική σχολή).

Gymnasium: υποχρεωτικό στάδιο

Το Gymnasium είναι το βασικό επίπεδο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υποχρεωτικό για όλα τα παιδιά ηλικίας 12–15 ετών. Το πρόγραμμα είναι ενιαίο και δεν προβλέπει εξειδίκευση.

Ιδιαιτερότητες της φοίτησης:

• φόρτος — περίπου 38 ώρες την εβδομάδα;
• ενιαίο πρόγραμμα σπουδών για όλα τα σχολεία;
• βασικά μαθήματα: ελληνική γλώσσα, μαθηματικά, ιστορία, φυσικές επιστήμες, ξένες γλώσσες;
• ετήσιες εξετάσεις για την προαγωγή στην επόμενη τάξη.

Με την ολοκλήρωση της 9ης τάξης, οι μαθητές λαμβάνουν πιστοποιητικό και προχωρούν στο λύκειο.

Lykeio: ακαδημαϊκή κατεύθυνση

Το Lykeio είναι το ανώτερο λύκειο, με προσανατολισμό στην προετοιμασία για το πανεπιστήμιο. Η φοίτηση διαρκεί 3 χρόνια και δεν είναι υποχρεωτική.

Βασικές παράμετροι:

• ηλικία μαθητών: 15–18 ετών;
• φόρτος — περίπου 35 ώρες την εβδομάδα;
• εν μέρει εξατομικευμένο πρόγραμμα σπουδών;
• προετοιμασία για τις κρατικές εξετάσεις.

Σε αντίθεση με το Gymnasium, οι μαθητές μεταβαίνουν σταδιακά από το γενικό πρόγραμμα στη συγκεκριμένη ειδίκευση που επέλεξαν.

Technical School: επαγγελματική εκπαίδευση

Το Technical School είναι μια εναλλακτική του λυκείου, με έμφαση στις πρακτικές δεξιότητες και την προετοιμασία για το επάγγελμα.

Ιδιαιτερότητες:

• η φοίτηση διαρκεί επίσης 3 χρόνια;
• περιλαμβάνει θεωρία και πράξη;
• ενδείκνυται για ταχύτερη είσοδο στην αγορά εργασίας;
• διατηρεί τη δυνατότητα συνέχισης των σπουδών.

Τα δημόσια τεχνικά σχολεία παρέχουν επίσης δωρεάν εκπαίδευση.

Κατάλογος όλων των δευτεροβάθμιων σχολείων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πώς επιλέγονται τα μαθήματα

Στο Lykeio το πρόγραμμα σπουδών χωρίζεται σε τρεις ομάδες:

• υποχρεωτικά μαθήματα;
• μαθήματα κατεύθυνσης;
• επιλογής.

Στο πρώτο έτος φοίτησης (10η τάξη) οι μαθητές επιλέγουν την αρχική κατεύθυνση, για παράδειγμα:

• ανθρωπιστική;
• φυσικοεπιστημονική;
• οικονομική;
• γλωσσική.

Στις τάξεις 11–12 η εξειδίκευση εμβαθύνει. Αυξάνεται ο αριθμός των μαθημάτων κατεύθυνσης και μειώνεται το ποσοστό των γενικών μαθημάτων.

Η αλλαγή κατεύθυνσης είναι δυνατή, αλλά συνήθως απαιτεί εξετάσεις στη νέα ειδίκευση.

Εξετάσεις και εισαγωγή

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της φοίτησης, αλλά ο καθοριστικός ρόλος ανήκει στις απολυτήριες εξετάσεις μετά την 12η τάξη.

Μετά την ολοκλήρωση του σχολείου, οι μαθητές μπορούν να δώσουν τις Pancyprian Access Examinations. Αυτές οι εξετάσεις χρησιμοποιούνται για την κατανομή θέσεων στα δημόσια πανεπιστήμια της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας. Οι εξετάσεις οργανώνονται και διεξάγονται κάθε χρόνο από την Υπηρεσία Εξετάσεων του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κύπρου.

Ιδιωτικά σχολεία και εναλλακτικά προγράμματα

Στα ιδιωτικά σχολεία τα προγράμματα σπουδών διαφέρουν από τα δημόσια.

Οι πιο διαδεδομένες επιλογές είναι:

• το βρετανικό σύστημα (GCSE, IGCSE, A-Level);
• διεθνή προγράμματα;
• το ρωσικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Για παράδειγμα, στα βρετανικά σχολεία οι μαθητές στις τάξεις 10–11 επιλέγουν αρκετά μαθήματα και στη συνέχεια τα περιορίζουν σε 3–4 για εντατικότερη μελέτη.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η φοίτηση έως τα 18 έτη;

Όχι. Υποχρεωτικό είναι μόνο το στάδιο Gymnasium (έως τα 15 έτη).

Μπορεί κανείς να επιλέξει επάγγελμα στο σχολείο;

Ναι. Γι’ αυτό προβλέπονται Technical Schools με επαγγελματική κατάρτιση.

Πώς γίνεται η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο;

Μέσω των απολυτήριων εξετάσεων (Pancyprian Exams) ή διεθνών προγραμμάτων στα ιδιωτικά σχολεία.

Η φοίτηση είναι δωρεάν;

Ναι, στα δημόσια σχολεία η φοίτηση είναι δωρεάν.

Υπάρχει διδασκαλία στην αγγλική γλώσσα;

Ναι, αλλά κυρίως στα ιδιωτικά και διεθνή σχολεία.