Napięcia energetyczne i ryzyko stagflacji: UE przygotowuje się na nowy cios gospodarczy

Zaostrzenie sytuacji na Bliskim Wschodzie i wzrost napięcia w Cieśninie Ormuz potęgują obawy przed nowym kryzysem gospodarczym w Europie. Na tle przeciągających się negocjacji między USA a Iranem, a także deklaracji Donalda Trumpa o kontynuacji operacji „Wolność w Cieśninach”, czynnik energetyczny ponownie wysuwa się na pierwszy plan.

Dodatkową presję na rynek wywierają doniesienia o atakach Iranu na Zjednoczone Emiraty Arabskie, co zwiększa niestabilność w kluczowym regionie dostaw ropy. Eksperci ostrzegają: nawet przy ewentualnej deeskalacji skutki kryzysu będą odczuwalne jeszcze przez długi czas.

Prezes EBC Christine Lagarde stwierdziła, że obecnej sytuacji nie można jednoznacznie nazwać stagflacją, mimo wysokiej inflacji i słabego wzrostu gospodarczego. Według niej na razie brakuje trzeciego kluczowego czynnika — wysokiego bezrobocia. Jednak wielu analityków wątpi, czy ta równowaga się utrzyma.

Jednocześnie komisarz UE ds. gospodarczych Valdis Dombrovskis wprost mówił o „szoku stagflacyjnym”, podkreślając, że wzrost cen energii już spowalnia gospodarkę i napędza inflację. Ostrzegł również, że UE ma ograniczone możliwości wsparcia finansowego na dużą skalę ze względu na wysoki poziom zadłużenia i konieczność zwiększenia wydatków na obronność.

Wcześniej znaczne środki kierowano przez Fundusz Odbudowy, jednak kierownictwo UE daje do zrozumienia, że nie należy spodziewać się powtórki podobnych programów. Oznacza to, że w przypadku pogłębienia kryzysu kraje będą musiały szukać zasobów wewnętrznych i rewidować priorytety budżetowe.