Najlepsze wina Cypru: Commandaria, Afrodyta, Bellapais i rodzime odmiany winogron
Cypr jest jednym z najstarszych regionów winiarskich na świecie, gdzie tradycje winiarskie sięgają tysiące lat wstecz. Tutaj słońce, wapienna gleba i morska bryza tworzą idealne warunki do uprawy winogron. Wina wyspy słyną z autochtonicznych odmian, wyjątkowych aromatów i bogatej historii.
Commandaria
Commandaria jest dumą Cypru i najstarszym winem na świecie, znanym od czasów krzyżowców. Produkowana jest z dwóch lokalnych odmian — białej Xynisteri i czerwonej Mavro. Winogrona są suszone na słońcu, aby przekształcić je w rodzynki i zwiększyć zawartość cukru. Następnie są tłoczone i fermentowane bez dodatku alkoholu, w wyniku czego powstaje gęste, słodkie wino deserowe o mocy około 16%.
Commandaria posiada status PDO (Protected Designation of Origin) — Chronione Oznaczenie Geograficzne. Wersje elitarnie dojrzewają do 30 lat, co nadaje trunkowi głęboki smak i złożony aromat suszonych owoców, miodu i karmelu. Wino to często używane jest podczas komunii i uważane jest za narodowy symbol Cypru. Co roku w wsiach odbywa się Festiwal Commandarii, podczas którego można spróbować najlepszych próbek wina.
Aphrodite
Aphrodite to białe półsłodkie wino o delikatnym smaku i romantycznej legendzie. Produkowane jest z odmiany Xynisteri, znanej ze świeżości i aromatu ziół oraz cytrusów. Napój idealnie nadaje się do gorącego cypryjskiego klimatu, podaje się go schłodzonego i doskonale komponuje się z owocami morza i owocami.
Według legendy każda kobieta, która spróbuje wina Aphrodite, otrzymuje błogosławieństwo bogini miłości i spełnienie najskrytszego życzenia. Dziś jest to jedno z najpopularniejszych półsłodkich win wyspy, a nazwa „Aphrodite” stała się synonimem kobiecości i cypryjskiego uroku.
Bellapais
Bellapais to wyrafinowane wino musujące, stworzone na cześć klasztoru Bellapais w Kyrenii. Produkowane jest z białych winogron, najczęściej w wersji półsłodkiej. Napój ma złocisty odcień i lekki aromat owoców cytrusowych i owoców. Moc wina wynosi około 11%.
Bellapais uważane jest za jeden z symboli cypryjskiego winiarstwa, ucieleśniając duchowe dziedzictwo wyspy. Przepis został opracowany przez mnichów klasztoru, a od tego czasu wino stało się popularne wśród turystów i kolekcjonerów.
Cypryjskie odmiany winogron
Cypryjskie winiarstwo opiera się na autochtonicznych odmianach — unikalnych winoroślach rosnących wyłącznie na wyspie. Poniżej przedstawiono głównych przedstawicieli, z których powstają najlepsze cypryjskie wina.
Białe odmiany
Xynisteri to główna biała odmiana Cypru, niewymagająca i plonna. Z niej powstają lekkie wina wytrawne i półsłodkie, a także deserowe, w tym Commandaria. Jej aromat jest prosty, ale świeży, z nutami ziół i cytryny. Najlepsze winnice Xynisteri znajdują się na wysokości 500–600 m, gdzie klimat jest łagodniejszy, a smak wina bardziej intensywny.
Spourtiko to rzadka odmiana uprawiana w górach Pafos. Jej owoce są złocistożółte z cienką skórką, stąd nazwa „pękająca”. Wino z Spourtiko ma lekki kwiatowo-cytrusowy aromat i niską moc (około 12%). Ta odmiana służy także jako zapylacz dla czerwonej winorośli Maratheftiko.
Morokanella to rzadka odmiana o aromacie białych kwiatów i świeżej cytryny. Była popularna w czasach Imperium Osmańskiego, dziś uprawiana tylko w kilku winnicach. Wino z Morokanelli ma zrównoważoną kwasowość i delikatny mineralny posmak.
Promara to „wczesna” odmiana odporna na upał i suszę. Z niej powstają aromatyczne wina z nutami melona, arbuza i cytrusów. Odmiana uważana jest za perspektywiczną i jest już stosowana w eksperymentach współczesnych cypryjskich winiarni.
Czerwone odmiany
Mavro to główna czerwona odmiana Cypru, której nazwa oznacza „czarny”. Jest używana do prostych win stołowych i słynnej Commandarii. Wina z Mavro są lekkie, owocowe, z nutami wiśni i przypraw. Charakterystyczne dla tej odmiany jest to, że nie szczepi się jej na podkładkach amerykańskich, ponieważ Cypr uniknął filoksery, która zniszczyła winnice Europy.
Maratheftiko to duma cypryjskich winiarzy. Jego wina mają intensywny kolor, aromaty róż, wiśni i czekolady, miękkie taniny i wysoki potencjał starzenia. Ze względu na szczególności zapylania, odmiana uprawiana jest obok białego Spourtiko. Maratheftiko uznawane jest za najlepsze czerwone wino Cypru i jest aktywnie eksportowane.
Ofthalmo to rzadka odmiana, często używana do blendów z Cabernet Sauvignon. Daje lekkie wina czerwone i różowe o miękkich taninach i aromacie truskawek oraz malin. Przy ograniczonym podlewaniu potrafi uwydatniać bogate niuanse smaku.
Yiannoudi to nowa odmiana, przypadkowo odkryta w ogrodzie cypryjskiego rolnika imieniem Yannis. Wino z Yiannoudi jest głębokie, owocowo-przyprawowe, o dobrej strukturze i potencjale starzenia. Obecnie odmiana ta jest aktywnie promowana przez lokalne winiarnie i staje się nowym symbolem cypryjskiego czerwonego wina.
Wskazówka: najlepsze cypryjskie wina można degustować w regionach Limassol, Pafos oraz w górach Troodos, gdzie rodzinne winiarnie organizują wycieczki i degustacje.
Autor
Jestem osobą, która nie boi się zmieniać życia, gdy serce podpowiada, że przed nami coś większego. Pochodzę z Białorusi. Przeszłam drogę od wykształcenia pedagogicznego i ekonomicznego do sektora finansowego oraz wieloletniej pracy w logistyce — świecie, w którym wszystko się…