19 Μαΐου — Η ημέρα έναρξης του αγώνα για την ανεξαρτησία της Τουρκίας

Η Τουρκία και η ΤΔΒΚ τιμούν σήμερα τη 19η Μαΐου — την Ημέρα Μνήμης του Ατατούρκ, Νεολαίας και Αθλητισμού. Ακριβώς πριν από 107 χρόνια, ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ έφτασε στη Σαμψούντα, σηματοδοτώντας την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, ο οποίος οδήγησε μεταγενέστερα στην ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Μετά την υπογραφή της Ανακωχής του Μούδρου το 1918, η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε υπό την κατοχή των συμμαχικών δυνάμεων. Ελληνικά, βρετανικά, γαλλικά και ιταλικά στρατεύματα κατέλαβαν διάφορες περιοχές της χώρας, ενώ τον Νοέμβριο του 1918 ο βρετανικός στόλος εισήλθε στην Κωνσταντινούπολη.

Υπό το βάρος της εντεινόμενης πίεσης και κατοχής, ο Μουσταφά Κεμάλ διορίστηκε επιθεωρητής της 9ης Στρατιάς και στις 15 Μαΐου 1919 αναχώρησε από την Κωνσταντινούπολη με το ατμόπλοιο «Μπαντιρμά». Το πρωί της 19ης Μαΐου, αποβιβάστηκε μαζί με τους συντρόφους του στη Σαμψούντα — ένα γεγονός που θεωρείται το σημείο εκκίνησης του Τουρκικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας.

Από τη Σαμψούντα ξεκίνησε το κίνημα της εθνικής αντίστασης, το οποίο αργότερα εξαπλώθηκε στη Χάβζα, την Αμάσεια, το Ερζερούμ και τη Σεβάστεια. Στη συνέχεια, ο αγώνας αυτός ολοκληρώθηκε με την ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας στις 29 Οκτωβρίου 1923.

Οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι η 19η Μαΐου έγινε σύμβολο όχι μόνο της στρατιωτικής αντίστασης, αλλά και της εθνικής ενότητας. Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Ondokuz Mayıs, Κάγια Τουντσέρ Τσαγλαγιάν, η Σαμψούντα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στο να πειστεί ο Μουσταφά Κεμάλ για την ετοιμότητα του λαού να στηρίξει τον αγώνα για την ανεξαρτησία.

Ο ίδιος ο Ατατούρκ αποκάλεσε αργότερα τη 19η Μαΐου ως την «ημέρα γέννησής» του. Στη σύγχρονη Τουρκία, η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη στη νεολαία και τον αθλητισμό, ως σύμβολο του μέλλοντος της χώρας και της συνέχειας των ιδανικών της εθνικής ενότητας και ανεξαρτησίας.