19 maja — Dzień rozpoczęcia walki o niepodległość Turcji

Turcja i TFRN obchodzą dziś 19 maja — Dzień Pamięci Atatürka, Młodzieży i Sportu. Dokładnie 107 lat temu Mustafa Kemal Atatürk przybył do Synopy (Samsunu), dając początek narodowowyzwoleńczej walce, która w późniejszym czasie doprowadziła do powstania Republiki Turcji.

Po podpisaniu rozejmu w Mudros w 1918 roku Imperium Osmańskie znalazło się pod okupacją sił sojuszniczych. Wojska greckie, brytyjskie, francuskie i włoskie zajęły szereg regionów kraju, a w listopadzie 1918 roku flota brytyjska wpłynęła do Stambułu.

W obliczu rosnącego nacisku i okupacji Mustafa Kemal został mianowany inspektorem 9. Armii i 15 maja 1919 roku wyruszył ze Stambułu na parowcu „Bandırma”. Rankiem 19 maja wraz ze swoimi towarzyszami wylądował w Samsunie — wydarzenie to uważane jest za punkt wyjścia tureckiej wojny o niepodległość.

To właśnie od Samsunu rozpoczął się ruch oporu narodowego, który później rozprzestrzenił się na Havzę, Amasyę, Erzurum i Sivas. Ostatecznie walka ta zakończyła się proklamowaniem Republiki Turcji 29 października 1923 roku.

Historycy podkreślają, że 19 maja stał się symbolem nie tylko oporu militarnego, ale także jedności narodowej. Według profesora Uniwersytetu Ondokuz Mayıs, Kaya Tuncera Çağlayana, Samsun odegrał kluczową rolę w przekonaniu Mustafy Kemala o gotowości narodu do poparcia walki o niepodległość.

Sam Atatürk nazwał później 19 maja swoimi „urodzinami”. We współczesnej Turcji dzień ten jest dedykowany młodzieży i sportowi jako symbol przyszłości kraju oraz kontynuacji ideałów jedności narodowej i niepodległości.