Kıbrıs’ta Keçiboynuzu Ağacı: Tarihçe, Hasat, Kullanım ve Faydaları

Keçiboynuzu, Kıbrıs’ın en tanınan ürünlerinden biridir. Yalnızca belirli sezonda toplanır ve hasat çok değerli olduğu için polis kurallara uyulmasını sıkı şekilde denetler — çünkü ürün çiftçilere aittir.

• Keçiboynuzu ağacı nedir
• Keçiboynuzu ne için kullanılır
• Keçiboynuzundan neler yapılır
• Keçiboynuzunun faydaları
• Keçiboynuzu ne zaman toplanır
• Sık sorulan sorular

Keçiboynuzu ağacı, yani carob, Akdeniz’in en tanınmış bitkilerinden biridir ve Kıbrıs’ın gerçek sembollerindendir. Meyveleri yalnızca belirli bir sezonda toplanır ve polis kurallara uyulup uyulmadığını dikkatle takip eder: izinsiz toplama yasaktır ve para cezaları uygulanır. Bunun nedeni ürünün değerli olması ve birçok ağacın yerel çiftçilere ait olmasıdır.

Keçiboynuzu ağacı nedir

Keçiboynuzu ağacı herdem yeşil bir bitkidir ve şu bölgelerde yetişir:

• Kıbrıs,
• Yunanistan,
• Türkiye,
• Kuzey Afrika ülkeleri,
• İspanya ve Malta.

Ağaç binlerce yıldır yetiştirilmektedir. Antik Yunanlılar bile meyvelerini kullanmış ve modern ad, onların keration (“küçük boynuz”) kelimesinden türemiştir. İngilizcede bitki genellikle carob olarak bilinir.

Ağaçlar sıcağa ve kuraklığa dayanıklıdır, kayalık topraklarda büyür ve onlarca hatta yüzlerce yıl yaşayabilir.

Keçiboynuzu ne için kullanılır

Kıbrıslılar keçiboynuzu ağacını neredeyse atıksız kullanır — hem yapraklar hem meyveler değerlidir.

Yapraklar

Yüksek besleyici hayvan yemi olarak kullanılır.

Meyveler (baklalar)

Meyveler ağacın en değerli kısmıdır. Olgunlaştıklarında tatlıdır, serttir ve koyu kahverengi bir renk alırlar.

Bunlardan şu ürünler elde edilir:

• keçiboynuzu zamkı (E410) — yaygın bir kıvam artırıcı,
• keçiboynuzu unu — kakaoya doğal bir alternatif,
• keçiboynuzu şurubu — Kıbrıs’ta “keçiboynuzu balı” olarak bilinir,
• gıda takviyeleri ve tatlılar,
• pastacılık ve şekerleme için malzemeler.

Kıbrıs, keçiboynuzu zamkını aktif olarak ihraç eder — bu, adanın geleneksel ürünlerinden biridir.

Keçiboynuzundan neler yapılır

Keçiboynuzu son derece çok yönlü bir üründür. Kıbrıs’ta ondan şunlar hazırlanır:

• Taze baklalar ağaçtan direkt yenir — tatlı ve çıtırdır.
• Öğütülmüş tohumlar sütle kaynatılır ve sıcak çikolatayı andıran bir içecek elde edilir.
• Bakla çayı şekersiz bile hafif tatlı olur.
• Öğütülmüş tohumlar siyah çay gibi demlenir — içecek aromatik ve yoğun olur.
• Keçiboynuzu tozu keklerde, kurabiyelerde ve tatlılarda kullanılır.
• Keçiboynuzu şurubu yoğurda, lapalara ve kokteyllere eklenir.
• Meyvelerden ev yapımı zivaniya hazırlanır — hafif tatlı notalara sahip güçlü bir içki.

Keçiboynuzunun faydaları

Bu makale tıbbi bir içerik olmasa da, ürünün bilinen özelliklerini belirtmek önemlidir:

• kafein içermez (kakaodan farklı olarak),
• doğal bir tatlılığa sahiptir,
• lif bakımından zengindir,
• alerjiye dayanıklıdır,
• diyet ve vegan mutfağında yaygın olarak kullanılır.

Bu nedenle keçiboynuzu, sağlıklı tatlılarda giderek daha fazla kakao ve şekerin yerine geçmektedir.

Keçiboynuzu Kıbrıs’ta ne zaman toplanır

Meyveler yaz sonu — sonbahar başında tamamen olgunlaştığında ve koyu kahverengiye döndüğünde toplanır. Toplama elle yapılır: baklalar uzun çubuklarla düşürülür veya doğal olarak yere düştükten sonra toplanır.

Polis, hasat sezonunu denetler çünkü ürün ekonomik olarak değerlidir ve kaçak toplama çiftçilere zarar verir.

Keçiboynuzu hakkında sık sorulan sorular

Keçiboynuzundan yapılan zivaniya hakkında daha fazla bilgi verebilir misiniz?

Klasik zivaniya üzümden yapılır, ancak bazı ustalar çeşitli meyvelerden ve hatta keçiboynuzu baklalarından da üretir. Bu içeceğin nereden alınabileceğini daha önce detaylı anlatmıştık.

Keçiboynuzu ile elmasların ne ortak yanı var?

İlk bakışta — hiçbir şey. Ancak mücevher dünyasındaki önemli bir kavramı dünyaya kazandıran tam da keçiboynuzu ağacıdır.

Bitkinin İtalyanca adı — carato — değerli taşlarla ilgilenen herkes için tanıdık bir kelimedir. Bağlantı basittir: keçiboynuzu tohumları şaşırtıcı derecede sabit bir ağırlığa sahiptir ve eski çağlarda doğal ağırlık ölçüsü olarak kullanılmıştır.

Kuyumcular ve tüccarlar altın, gümüş ve daha sonra değerli taşların ağırlığını bu tohumlarla ölçerdi.

Böylece modern karat ortaya çıktı — değerli taşların kütle birimi.
1 karat = 0,2 gram, bu da bir keçiboynuzu tohumunun ortalama ağırlığına karşılık gelir.