Kıbrıs'ın finansal portresi: hanehalkları varlık biriktiriyor, borç yükü azalıyor

Merkez Bankası'nın çeyrek verilerine göre, Kıbrıs'taki hanehalkı varlıkları 2025 yılı sonu itibarıyla 65,1 milyar euroya ulaştı. Fonların büyük bir kısmı — %53 — nakit para, mevduat ve kredilerden oluşuyor; bu da halkın yatırımlardaki temkinli duruşunun sürdüğünü gösteriyor.

Varlıkların %26'sı hisse senetlerinde, %17'si diğer finansal araçlarda ve sadece %3'ü menkul kıymetlerde tutuluyor. Bu yapı, likit varlıkların payı yüksek kalırken borsa piyasasına olan ilginin orta düzeyde olduğunu yansıtıyor.

Aynı zamanda hanehalkı borcu 19,8 milyar euro olarak gerçekleşerek GSYH'nin %54'üne geriledi. Bu rakam, bir önceki çeyreğin biraz altında ve 2016 yılı seviyesinden önemli ölçüde düşük; bu dönemde borç yükü %64 oranında azaldı.

Finansal olmayan şirketler de 78,4 milyar euro ile önemli varlık hacimleri sergiliyor. Şirketlerin varlık yapısında hisse senetleri (%38) ve diğer finansal varlıklar (%32) başı çekerken, nakit ve mevduat payı %23 seviyesinde bulunuyor.

Şirketlerin toplam borcu, GSYH'nin %107'sine eşdeğer olan 39,2 milyar euroya ulaştı. Yüksek seviyeye rağmen, 2016 yılına kıyasla bu rakam neredeyse yarı yarıya azaldı; bu da kurumsal sektörün kademeli olarak istikrara kavuştuğuna işaret ediyor.

Finansal sistemin diğer segmentlerinde sigorta şirketlerinin varlıkları 6,2 milyar euro, yatırım kuruluşlarının 7,4 milyar euro ve emeklilik fonlarının 4,9 milyar euro olarak gerçekleşti. Sigorta şirketleri aktif olarak hisse senetlerine (%45) ve menkul kıymetlere (%28) yatırım yaparken, yatırım fonları fonlarının %80'ine kadarını, emeklilik fonları ise yaklaşık %57'sini hisse senetlerine yönlendiriyor.

Uzmanlar, bu verilerin Kıbrıs'ın finansal dayanıklılığının kademeli olarak güçlendiğine işaret ettiğini belirtiyor: Borç yükü azalıyor ve küresel ekonomik belirsizliğe rağmen yatırım aktivitesi korunuyor.