Ποιά μανιτάρια συλλέγονται στη Βόρεια Κύπρο

Στην Βόρεια Κύπρο, τα μανιτάρια συνήθως αρχίζουν να συλλέγονται το φθινόπωρο μετά τις πρώτες βροχές, ενώ οι περισσότεροι περισσότερσες εμφανίζονται την άνοιξη (συνήθως τον Απρίλιο για περίπου τρεις εβδομάδες). Τα πιο συχνά συναντώμενα είναι οι γκρίζες και οι βούτυρες, σπανιότερα το πορτσίνι· συλλέγονται επίσης ξηρά Russula (λευκές Russula), περισσότερσες, πλευρώτους και μερικές φορές τρούφες (συνήθως Νοέμβριο–Δεκέμβριο). Εάν δεν είστε 100% σίγουροι για το είδος του μανιταριού, καλύτερα να μην το πάρετε, και κατά τη συλλογή είναι σημαντικό να λάβετε υπόψη τον κίνδυνο συνάντησης με φιδιά.

• Κανόνες συλλογής μανιταριών
• Βρώσιμα μανιτάρια στη Βόρεια Κύπρο
• Γλωσσάρι
• Συχνές ερωτήσεις

Κανόνες συλλογής μανιταριών

Έχουμε ετοιμάσει λεπτομελές οδηγό σε ξεχωριστό άρθρο.

Βρώσιμα μανιτάρια στη Βόρεια Κύπρο

Βούτυρα

Στη Βόρεια Κύπρο συναντάται το είδος Suillus granulatus: αναπτύσσεται σε ομάδες, συνήθως κάτω από κωνοφόρα δέντρα – πεύκα και κέδρους. Το καπέλο είναι κυρτό ή επίπεδο, συχνά γλοιώδες και κολλώδες στην αφή, με χρώμα από κίτρινο-καφέ έως κοκκινωπό-καφέ. Ο υποκείμενος σωληνωτός ιστός (hymenofor) είναι σωληνωτός. Ο πολτός είναι λευκός ή κιτρινωπός, συνήθως δεν αλλάζει χρώμα όταν κοπεί.

Ρύζες

Ένα από τα πιο δημοφιλή μανιτάρια στους ντόπιους. Εμφανίζεται σε ομάδες σε δάση κωνοφόρων, σε γρασίδι και σε βρύα. Το καπέλο είναι φωτεινό πορτοκαλί, με μια εσοχή στο κέντρο· με την ηλικία γίνεται πιο χωνοειδές. Ο υποκείμενος ιστός είναι λοβώδης. Ο πολτός είναι κίτρινο-πορτοκαλί, σφιχτός· ο γαλακτώδης χυμός σε φρέσκο κομμάτι μπορεί να πρασινίσει. Μερικές φορές οι ρύζες συγχέονται με το ροζ μανιτάρι Lactarius, του οποίου ο χυμός είναι λευκός και το καπέλο πυκνά τριχωτό.

Πορτσίνι

Το πορτσίνι ανήκει στο γένος Boletus και θεωρείται ένα από τα πιο πολύτιμα βρώσιμα μανιτάρια. Το όνομα σχετίζεται με το γεγονός ότι ο πολτός συνήθως δεν αλλάζει χρώμα όταν κόβεται. Στην Ευρώπη συναντάται συχνά, ενώ στη Βόρεια Κύπρο εμφανίζεται σπανιότερα – κυρίως σε βουνά και σε δρυοδάση.

Ξηρό Russula

Γνωστό και ως λευκή Russula. Παρά το όνομα, ανήκει στις Russula και όχι στους Lactarius. Δημοφιλές μανιτάρι στη Βόρεια Κύπρο, εμφανίζεται στα ίδια μέρη με τις ρύζες, αλλά λίγο νωρίτερα.

Σμαρτζέ

Μανιτάρι με ασυνήθιστο αλλά αξέχαστο σχήμα. Εμφανίζεται σε ακαλλιέργητες εκτάσεις, καθώς και σε ανοιχτές περιοχές μετά από πυρκαγιές ή καμένες ζώνες. Θεωρείται υπό όρους βρώσιμο, καθώς συνήθως βράζεται για 10–15 λεπτά πριν καταναλωθεί.

Πλευρώτους

Δημοφιλές μανιτάρι στη Βόρεια Κύπρο, που οι ντόπιοι χρησιμοποιούν συχνά στη διατροφή τους. Εμφανίζεται την άνοιξη σε θάμνους ερείκης, καθώς μπορεί να αναπτυχθεί στις ρίζες αυτού του θάμνου.

Τρούφες

Τρούφες υπάρχουν επίσης στο νησί, αλλά είναι δύσκολο να βρεθούν: αναπτύσσονται κάτω από το έδαφος ή κάτω από στρώματα φύλλων. Συνήθως τις ψάχνουν με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά τον Νοέμβριο–Δεκέμβριο.

Γλωσσάρι

• Βρώσιμα μανιτάρια — μανιτάρια που μπορούν να καταναλωθούν μετά από τυπική μαγειρική επεξεργασία.
• Υπό όρους βρώσιμα μανιτάρια — μανιτάρια που μπορούν να καταναλωθούν μόνο μετά από κατάλληλη προετοιμασία (π.χ. βράσιμο) για να μειωθεί ο κίνδυνος δηλητηρίασης.
• Hymenofor — στρώμα σπορογένεσης κάτω από το καπέλο· μπορεί να είναι σωληνοειδές (όπως στα βούτυρα) ή λοβώδες (όπως στις ρύζες).
• Γαλακτώδης χυμός — χυμός που εκκρίνεται όταν κόβεται ορισμένα μανιτάρια (π.χ. ρύζες)· το χρώμα του βοηθά στην αναγνώριση παρόμοιων ειδών.
• Δίδυμα μανιτάρια — είδη που μοιάζουν εξωτερικά, μεταξύ των οποίων μπορεί να υπάρχουν μη βρώσιμα ή δηλητηριώδη· σε περίπτωση αμφιβολίας, η συλλογή διακόπτεται.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε ξεκινά η εποχή των μανιταριών στη Βόρεια Κύπρο;

Η κύρια εποχή συνήθως ξεκινά το φθινόπωρο μετά τις πρώτες βροχές. Οι περισσότερσες εμφανίζονται την άνοιξη – συνήθως τον Απρίλιο για περίπου τρεις εβδομάδες.

Ποια μανιτάρια συλλέγονται πιο συχνά στη Βόρεια Κύπρο;

Συχνότερα συλλέγονται οι ρύζες και τα βούτυρα. Εμφανίζονται επίσης πορτσίνι, ξηρές Russula, περισσότερσες, πλευρώτους και μερικές φορές τρούφες.

Πόσα είδη μανιταριών υπάρχουν στο νησί;

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι είναι πάνω από χίλια, αλλά για τον απλό άνθρωπο είναι πρακτικά αδύνατο να τα ταυτοποιήσει ή να τα ταξινομήσει.

Υπάρχουν δηλητηριώδη μανιτάρια στη Βόρεια Κύπρο;

Ναι, υπάρχουν δηλητηριώδη είδη και επικίνδυνα «δίδυμα» γνωστών βρώσιμων μανιταριών. Εάν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, καλύτερα να αποφύγετε τη συλλογή· βασικές προειδοποιήσεις και παραδείγματα πιθανών κινδύνων υπάρχουν στο υλικό Κανόνες συλλογής μανιταριών στη Βόρεια Κύπρο.

Χρειάζονται άδειες για να συλλέγονται μανιτάρια;

Στην καθημερινή πρακτική η συλλογή θεωρείται συνήθως ερασιτεχνική, αλλά σε περίπτωση αμφιβολιών σχετικά με τους κανόνες σε συγκεκριμένες περιοχές (ιδιωτική γη, προστατευόμενες ζώνες) καλό είναι να ελέγξετε την πρόσβαση επί τόπου.

Πού είναι καλύτερα να μην συλλέγονται μανιτάρια στη Βόρεια Κύπρο;

Αν η περιοχή φαίνεται μολυσμένη (πλάγια δρόμων, χωματερές, περιοχές με σκουπίδια), καλύτερα να αποφύγετε τη συλλογή. Λάβετε επίσης υπόψη την τοπική πανίδα: κατά τη σεζόν των μανιταριών μπορεί να υπάρξουν συναντήσεις με φίδια στη φύση.

Εγγραφείτε στο κανάλι μας στο Telegram για τη ζωή στη Βόρεια Κύπρο και μάθετε χρήσιμα και ενδιαφέροντα γεγονότα για αυτό το μέρος του νησιού.